Raadsels, puzzels of hersenkrakers

Je kunt zelf veel doen om je hersenen in conditie te houden. Gezonde voeding, voldoende slaap en regelmatig bewegen kunnen helpen om je hersenen zo gezond mogelijk te houden en het risico op hersenaandoeningen te verkleinen. Maar er is meer voor nodig.

Iedereen heeft als kind gepuzzeld. Alle stukjes bij elkaar zoeken om een mooie puzzel compleet te maken. Beginnen met de hoekjes en dan langzaam naar binnen puzzelen. Je kunt puzzels gebruiken als simpel tijdverdrijf, maar puzzels kunnen ook een ontspannende werking hebben. Even weg van alle stress in deze tijd en gewoon lekker ontspannen puzzelen. En je wordt er nog slimmer van ook. Onderzoek toont aan dat mensen die regelmatig hun hersenen trainen met puzzels en raadsels significant slimmer zijn dan mensen die dat niet doen. Vooral belangrijk op oudere leeftijd. Maar het belangrijkste is dat je plezier hebt in het puzzelen.

Hersenen in conditie door uitdaging

Het is belangrijk om je brein te blijven uitdagen, blijf het met oefeningen fit houden. Dat geldt voor alle leeftijden en elke leefstijl. Alleen, samen of in een groep.

Onderstaand een aantal websites die je daarbij helpen of uitdagen.

• Raadsels en puzzels
Raadsels nu
Brain Gymmer
Groepsspellen
Neurocampus
Hersencoach
Raadselspel
Raadsels info
Elkspel

Publicatie: 20-02-2021; gewijzigd: 31-01-2024; 09-01-2026

Valtrainingen in Apeldoorn

Ik sta sterk!

Gemeente Apeldoorn en zorg- en welzijnsorganisaties willen het risico op vallen verkleinen. Daarom zetten we in op bewustwording en preventie, zodat inwoners zo lang mogelijk sterk staan en hun zelfstandigheid kunnen behouden. 

Beweegmakelaar
Het is voor iedereen belangrijk om in beweging te blijven. Ook nadat u heeft meegedaan aan de trainingen die gemeente Apeldoorn aanbiedt. Bij een laag en matig valrisico adviseren we om spieren sterk te houden en de balans te blijven trainen. Dat kan al door fietsen, wandelen en meedoen met het televisieprogramma Nederland in beweging. Ook is het mogelijk om in Apeldoorn in groepsverband te sporten of bewegen. Stel uw vraag aan de beweegmakelaar van Accres, die kan u helpen om te vinden wat bij u past. Soms worden er speciale testmomenten georganiseerd waar u aan kunt deelnemen.

Gemeente Apeldoorn zet de landelijke campagne ‘Ik sta sterk’ in. Deze is gericht op bewustwording, testen van het valrisico en het zo lang mogelijk sterk te blijven staan. Aandacht voor valpreventie is hard nodig, want jaarlijks vallen er ongeveer 1 miljoen 65-plusser in Nederland. Gemiddeld sterven er per dag 16 ouderen door een val. Ook zijn er ouderen die door een val minder zelfstandig kunnen leven dan daarvoor.

Lees ook de eerdere berichten op onze website over valpreventie.

Publicatie: 12-10-2024; gewijzigd: 09-01-2026

Adviezen participatie ouderen

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) vroeg de Raad van Ouderen (RvO) eind 2023 om advies over hoe de samenleving – in algemene zin – kan worden opgeroepen en geactiveerd om te zorgen voor en/of om te zien naar elkaar. Met als specifieke vraag hoe de groep vitale ouderen kan worden geactiveerd. Het verzoek van VWS was om vooral te kijken naar de ouderen die wel bereid en in staat zijn om een bijdrage te leveren, maar dit uit zichzelf niet doen.
De RvO is sinds 2018 het onafhankelijk adviesorgaan van de minister van VWS als het gaat om thema’s vanuit ouderenperspectief en geeft gevraagd en ongevraagd advies. De laatste adviesvraag van VWS leidt tot twee publicaties van de RvO.

In het eerste advies Sociale participatie: smeerolie voor de samenleving – Met de kennis en ervaring van ouderen gaat de RvO in op de vraag hoe de bijdrage van ouderen nog verder versterkt kan worden. De RvO organiseerde voor dit advies gesprekstafels met de regionale ouderennetwerken en de landelijke seniorenorganisaties. Uit de vele gesprekken blijkt dat ouderen op veel verschillende manieren al actief zijn.  Om de bijdrage van ouderen verder te versterken, is het belangrijk dat de overheid de juiste randvoorwaarden schept. Een belangrijke aanbeveling van de RvO is om alle kennis die al aanwezig is te gebruiken en nu, met elkaar, aan de slag te gaan. Ook adviseert de raad om een strategie te ontwikkelen voor de lange termijn en als overheid betrokken en betrouwbaar te zijn.

Ouderen kijken anders naar de zorg dan mensen die beleid maken, onderzoekers en professionals in de zorg. Zij maken de zorg van binnenuit mee. Dat maakt de inbreng van ouderen heel erg waardevol. Er is geen eenvoudige manier om deelname van ouderen vorm te geven en te laten slagen. Het kost tijd, inzet en echt de wil om goed samen te werken.

Meer info?

Publicatie: 17-10-2024; gewijzigd: 09-01-2025

Vriendelijkheid vertraagt het ouder worden

Diverse studies tonen aan dat vriendelijkheid het geluksniveau verhoogt, maar nieuw onderzoek bewijst dat het ook gezonder ouder worden bevordert.
Een beetje vriendelijkheid toevoegen aan je dag vergroot je zelfvertrouwen, ondersteunt je immuunsysteem, verbetert de gezondheid van je hart en bevordert het gezond ouder worden.
Dus waarom zou je niet een beetje vriendelijkheid toevoegen aan je dag. Vriendelijkheid inspireert de mensen om je heen. Bedenk hoe we met vriendelijkheid kleine veranderingen teweeg kunnen brengen, en tegelijkertijd leren hoe gelukkig we ervan worden, Het is absoluut een win-win situatie!

Wat betekent vriendelijkheid?

Vriendelijkheid is dat je je vriendelijk opstelt naar andere mensen. Het hoeft niet duur te zijn, of veel tijd te kosten. Het geeft gewoon een beetje liefde, dankbaarheid, en medeleven aan de mensen om je heen.
En wist je dat je door vriendelijk te zijn, ook vriendelijkheid terug krijgt? Alleen al het zien van een vriendelijk gebaar kan het geluksniveau verhogen en de kijker stimuleren ook vriendelijk te zijn. Dit is precies waarom de ‘goed voorbeeld doet goed volgen’ methode zo goed werkt.

Vriendschappen spelen een cruciale rol in ons leven, ongeacht de leeftijd. Op latere leeftijd kunnen deze relaties echter een nog diepgaandere impact hebben op zowel het mentale als fysieke welzijn. In dit artikel wordt het belang van vriendschappen voor ouderen, ondersteund door onderzoek en bronnen, verkend.

Publicatie: 22-02-2020; gewijzigd: 07-02-2025; 09-01-2026

Zet ook de knop om

We moeten nú minder afhankelijk worden van gas uit Rusland. Overheden, bedrijven en huishoudens kunnen meehelpen door minder energie te gebruiken. Veel Nederlanders zijn al goed bezig en besparen energie. Om ons op de komende winter voor te bereiden, zijn extra stappen nodig. In deze campagne geven we aan wat huishoudens kunnen doen.

Van het gas dat een huishouden verbruikt, gaat ongeveer driekwart naar het verwarmen van het huis en iets meer dan 20 procent naar warm water voor douche en keuken. Met het veranderen van gedrag is veel winst te behalen. Een huishouden dat in een rijtjeshuis woont en nog nergens op let, kan gemiddeld 1340 euro besparen. De meeste huishoudens passen wel enkele tips toe, maar niet allemaal en niet altijd. Per tip is de besparing en uitleg gegeven. Huishoudens krijgen zo een indruk van wat ze nog kunnen besparen.

Onze energierekening stijgt, we moeten nu minder afhankelijk worden van gas uit Rusland en we willen klimaatverandering tegengaan. Daarom gaan we nú meer en sneller energie besparen. Kijk wat jij thuis kunt doen. Nu meteen en om je voor te bereiden op de komende winter met goede isolatie. Zet ook de knop om. Zo gebruiken we in een handomdraai veel minder energie.

De prijs van energie is hoog. Met een paar simpele tips kun je ook deze zomer flink besparen. Ook thuis kan je de knop omzetten. Kom dus nu in actie! Hoeveel ga jij besparen?

Andere bronnen: Rijksoverheid / MilieuCentraal.

Publicatie: 18-09-2023; gewijzigd: 08-01-2026

Wandelen maakt gelukkig

De meesten van ons kennen de gezondheidsvoordelen van wandelen op ons lichaam. Wandelen verhoogt bijvoorbeeld onze hartslag en overspoelt ons lichaam met feel-good hormonen. Maar tot voor kort hadden wetenschappers geen rekening gehouden met het effect ervan op de bloedstroom naar de hersenen, of hoe die stroom onze gemoedstoestand zou kunnen beïnvloeden.
Tegelijkertijd ervaren veel mensen die gaan wandelen dat het een grote boost geeft in hun humeur. Dus hun vraag was: ‘Is het waar dat wandelen je gelukkig maakt?’.
Na veel onderzoek geloven wetenschappers nu dat deze boosts van bloed – en dus zuurstof – naar de hersenen kunnen helpen ons hoofd leeg te maken en kunnen leiden tot een algemeen gevoel van welzijn.

Zelfs 20 minuten wandelen is genoeg om je humeur een boost te geven. De combinatie van een boost van feel-good hormonen en verbinding met de natuur die zo essentieel is voor ons mensen is gewoon de perfecte om je gelukkig te laten voelen! Aarzel dus niet, want zelfs een wandeling van 20 minuten op een plek waar je je in contact voelt met de natuur is genoeg om stress te verminderen en je vreugde te brengen!
Houd in gedachten wat 20 minuten al kan betekenen voor je gezondheid en geluk, stel je voor wat er gebeurt als je op wandelvakantie gaat. Er zijn geen wetenschappelijke studies die we kennen, maar het lijkt me vrij duidelijk dat urenlang elke dag wandelen in een prachtige omgeving heel goed voor je moet zijn.
Hieronder een aantal tips om gemotiveerd te blijven wandelen.

tip 1: wees actief

Een actieve wandeling werkt het beste, maar niet noodzakelijk. Let goed op je houding en zorg ervoor dat je minstens een half uurtje onderweg bent. Je hoeft geen marathon af te leggen. Wandel voor je welzijn en plezier. Begin rustig en bouw het op naar een vlotter tempo. Wandel drie tot vier keer per week minimaal een halfuur. Alles telt mee.

tip 2: Hier en nu

Focussen op het hier en nu is belangrijk. Het neemt de zorgen voor morgen even weg. Leg de focus op je lichaam tijdens je wandeling. Let op je houding: loop relaxt, ontspan je gezicht en wandel in een ontspannen houding. Voel de wind, de zon of zelfs de regen op je gezicht. Luister naar de geluiden die onder je wandelschoenen vandaag komen en voel hoe je kleren langs je lichaam strijken. Voel de wind op je lichaam.

tip 3: kijk om je Heen

Lopen is een perfecte manier om te relaxen. Als je aan je wandeling begint met stress, zit er waarschijnlijk te veel in je hoofd en heb je geen oog voor je omgeving. Probeer tijdens je wandeling om je heen te kijken en neem de omgeving in je op. Zo wordt je hoofd vanzelf rustiger en zul je zien dat de natuur veel moois te bieden heeft. Probeer de geuren onderweg te herkennen.

tip 4: aDemHaling

Ademhaling is belangrijk. Een bewuste en diepe ademhaling vermindert stress en geeft je een ontspannen gevoel. Probeer om diep en rustig in te ademen via je neus en uit te ademen via je mond. Let op je ademhaling gedurende het wandelen. Adem diep in door je neus en adem vanuit je buik. Onderschat een goede ademhaling niet tijdens het wandelen. Neem eens een kijkje op de website van AdemLab.

tip 5: relax!

De ultieme tip: ontspan! Wandelen is geen wedstrijd. Je doet het voor je eigen lichaam en welzijn. Maak het leuk! Varieer in de routes die je wandelt, doe eens mee aan een wandeltocht of ga er samen op uit. Stel voor jezelf motiverende doelen om je tempo en motivatie vast te houden. Zoek gelijkgestemde wandelmaatjes.

tip 6: ga wandelen in een groep

Om ook sociaal actief te blijven is wandelen in een groep heel motiverend. Je leert andere mensen kennen. Altijd iets om over te praten. Als je samen wandelt, vliegt de rijd voorbij. Probeer wel altijd in je eigen tempo te wandelen. Als je samen aan het praten bent, gaat je hartslag omhoog en het ritme van je ademhaling. Let tussendoor op je ademhaling door even niet te praten.

Gezondheid als extraatje

Gezondheid is volgens de definitie van de World Health Organisation: ‘Een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken’. Deze definitie is tamelijk passief, alsof de persoon in kwestie nauwelijks invloed op zijn of haar gezondheid heeft. Een betere omschrijving is de definitie van Huber: ‘Het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’.

Volgens de Beweegrichtlijnen moeten volwassenen per week minimaal twee en een half uur matig intensief bewegen om gezond te blijven. Je beweegt matig intensief als je wandelt, fietst, rustig zwemt. Ook de wat zwaardere huishoudelijke klussen, zoals ramen wassen of werken in de tuin vallen hieronder. Wie te weinig beweegt, loopt een grotere kans om chronische ziekten te krijgen. Ouderen hebben hierdoor ook een grotere kans op botbreuken.

Wandelen heeft nog een waslijst aan andere fysieke voordelen, zoals een lager risico op hart- en vaatziekten, diabetes en osteoporose, een betere bloedcirculatie, immuniteit en cholesterol, minder stress én een betere nachtrust. Allemaal bewezen in verschillende onderzoeken.

Gepubliceerd 20-07-2020; gewijzigd 19-02-2023; 08-01-2026

Minder zout en toch lekker gezond

Zonder dat je het merkt, krijg je meer zout binnen dan goed is voor je nieren. Doordat alledaagse producten meer zout bevatten dan je denkt. Vaak heb je dan ook niet door of je in de supermarkt een goede of zoute keuze maakt. Ongeveer 85% van de Nederlanders krijgt te veel zout binnen, vaak zonder het zich te realiseren. Alledaagse producten uit de supermarkt bevatten veel meer zout dan je vaak denkt. Teveel zout kan de nieren beschadigen. Vleeswaren, kant-en-klare vleesvervangers, kaas, sauzen, smaakmakers en bewerkt vlees dragen in grote mate bij aan de te hoge gemiddelde zoutinname. Gelukkig zijn er genoeg gezonde én eenvoudige alternatieven! 

Wil je je bewust worden van je eigen zoutinname en leren hoe je met minder zout toch lekker kunt eten? Bezoek dan eens de website van de Nierstichting.
Veel mensen willen wel minderen met zout. Uit recent onderzoek blijkt dat het om ruim 1 op de 3 mensen gaat, met als belangrijkste reden de gezondheid. Bijna de helft van de mensen twijfelt nog of ze zout willen minderen. Bijvoorbeeld omdat ze niet zo goed weten hoe ze lekker kunnen koken met minder zout.

Gewoon je leven kunnen leven, in liefde met de mensen om je heen. Maar als je nieren niet meer werken, stort je leven in. Je leeft in onzekerheid over de toekomst. Het is steeds moeilijker om iets voor anderen te betekenen. Je raakt de rollen kwijt, die zo belangrijk voor je zijn. Je nieren zijn van levensbelang. 

Publicatie: 22-08-2021; gewijzigd: 07-01-2026

Overprikkeling – herken je dit?

Een druk festival bezoeken, een kinderfeestje met drukke kinderen die allemaal iets anders willen, boodschappen doen in een overvolle supermarkt. Het zijn typische voorbeelden van situaties waarbij je veel prikkels tegelijk te verwerken krijgt en die kunnen zorgen voor overprikkeling.
Overprikkeling komt niet alleen voor bij hoogsensitieve mensen (HSP) of mensen met Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH), ADHD of een Autisme Spectrum Stoornis (ASS). Ook als je gevoelig bent voor prikkels, kunnen sommige situaties ervoor zorgen dat je het gevoel hebt dat je hoofd ontploft van alle indrukken.

Wat is overprikkeling?

Een prikkel is een stukje informatie dat binnenkomt via onze zintuigen. Zo kunnen we prikkels bijvoorbeeld zien, horen, voelen, ruiken, en proeven. Overprikkeling betekent dat die stukjes informatie niet goed door de hersenen worden verwerkt.
Mensen met een hersenaandoening verwerken prikkels dus op een andere manier. Zo kunnen ze eerder en vaker overprikkeld raken dan andere mensen. De berg aan onverwerkte prikkels wordt dan niet helemaal goed verwerkt.

Normaal gesproken zorgen de hersenen er op verschillende manieren voor dat alle prikkels goed verwerkt worden. Als dit mis gaat kun je veel meer prikkels ervaren dan normaal of kost het meer moeite om prikkels te verwerken. Gevolg is dat veel prikkels om je aandacht vragen. Het geeft  een druk en vermoeiend gevoel, maar kan ook leiden tot een zeer ernstige handicap. 

Meer informatie hierover is onder andere te vinden op de volgende websites: Hersenstichting, Hersenletsel-uitleg of DiSofa.

Publicatie: 16-08-2021; gewijzigd: 07-01-2026