Het jojo-effect bij gewicht-schommelingen

kop gezondheidsnieuws

Bewegen helpt natuurlijk ook om de stofwisseling te verhogen. Sporten, wandelen, klussen, tuinieren, alles helpt mee om extra calorieën te verbruiken. Denk juist ook aan de kleine dingen. Heb je zittend werk, sta dan regelmatig op om koffie of thee te halen of iets te bespreken met een collega. Als het kan wissel af met staand werken. Neem altijd de trap, maak zelf je huis schoon, doe boodschappen op de fiets. Alle beweging is meegenomen.

Bewegen en wiebelen

Extra voordeel hebben de wiebelkonten en friemelaars onder ons, de mensen die niet stil kunnen zitten. Uit onderzoek blijkt dat zij met hun kleine bewegingen de stofwisseling flink verhogen. Het is dus niet zo gek om te wiebelen met je benen, rond te draaien op je stoel, te spelen met je pen. Soms is het irritant voor een ander. Het is zeker iets dat je kinderen niet hoeft te verbieden! Daar kunnen we als senioren nog iets van leren….

Kou opzoeken

Het klinkt misschien gek, maar kou is goed voor de stofwisseling. Door kou maak je namelijk meer bruin vet aan, en dat is een gunstige vorm van vetweefsel. Bruin vet maakt lichaamswarmte aan en verhoogt daardoor de stofwisseling. Je maakt al extra bruin vet aan als je dagelijks enkele uren de verwarming op 17 graden zet (en dan geen dikke trui aantrekt). Ook buiten de kou opzoeken (ga wandelen of fietsen) of enkele minuten koud douchen kan de aanmaak van bruin vet stimuleren.

Geen jojo-effect met je gewicht

Door het volgen van een streng afslankdieet kan je stofwisseling blijvend lager worden, zo blijkt uit onderzoek onder mensen die veel en streng hebben gelijnd. Dit wordt het jojo-effect genoemd. Het lichaam gaat door een streng dieet veel zuiniger om met energie, waardoor je daarna gemakkelijker weer aankomt.
Je kunt het voorkomen door geen streng afslankdieet te volgen. Wil je gewicht verliezen? Doe dit dan op een rustige, gezonde manier.

Sterke gewicht-schommelingen?

In al dit soort gevallen is het belangrijk om na te gaan wat het ‘verhaal’ achter je gewicht en je gewicht-schommelingen is. Welke gebeurtenissen hebben ertoe geleid dat je meer of anders bent gaan eten? En welke veranderingen zijn er in je levensstijl te vinden?

Misschien heb je sneller de auto gepakt en sport je niet meer zoveel als vroeger, misschien eet je vaker buiten de deur of is je levensritme in een stroomversnelling terecht gekomen? Analyseer welke factoren in je levensstijl verantwoordelijk zijn voor de toename (en afname) van je gewicht. Als je dat voor jezelf helder hebt, kun je er ook daadwerkelijk iets aan doen. Ga ook na of een dieet wel de oplossing voor jou is. Begin je steeds lijnen maar maak je een dieet nooit af of lukt het je niet om bereikte resultaten vast te houden, dan is een dieet voor jou wellicht niet de aangewezen weg om uit de vicieuze cirkel te komen.

Zit de oorzaak van de gewicht-schommelingen niet in je levensstijl, maar eerder in confrontaties met bepaalde situaties of gemoedstoestanden (verveling, angst, onzekerheid, nervositeit, boosheid, eenzaamheid) die je aanzetten tot eetbuien, breng dan voor jezelf in kaart welke situaties dat precies zijn. Ga dus niet alleen na wat en hoeveel je op deze momenten of in dergelijke periodes eet, maar vooral ook hoe en waarom. Niet altijd is het gemakkelijk om zelf een analyse te maken. In dit soort gevallen is het beter om dieet en lijnen te laten voor wat het is en samen met een deskundige je relatie tot voeding en alles daaromheen eens onder de loep te nemen.

Het jojo-effect kan ook ontstaan als eten overdag als ‘controlemiddel’ wordt gebruikt. Eet je in het bijzijn van anderen maar weinig (bijvoorbeeld alleen maar fruit en sla) maar duik je eenmaal thuisgekomen direct de koelkast in om je vervolgens voor de televisie eens flink te buiten te gaan. Dan is ook nu een dieet geen oplossing en kan een gesprek met een psycholoog of andere deskundige verhelderend werken en je helpen om de juiste weg naar een stabiel en gezond gewicht te vinden.

Steek je kop niet in het zand

Waar het om gaat, is dat je voedsel niet gebruikt om ‘je kop in het zand te steken’. Gebruik voedsel niet om problemen weg te eten, want uiteindelijk los je er niets mee op en voel je je alleen maar schuldig dat je weer zoveel en zo snel van alles naar binnen hebt gewerkt.

Luister eerder naar je lichaam. Heb je met grote gewicht-schommelingen te maken, dan wil je gewicht je misschien juist iets vertellen, je ergens op attent maken, je zeggen dat het beter is om de confrontatie met iets dat je steeds uitstelt of vermijdt aan te gaan. De oplossing is misschien veel eenvoudiger en dichterbij dan je denkt.

Vitamine D bij ouderen belangrijk

kop gezondheidsnieuws

De belangrijkste bron van vitamine D is zonlicht. Ook kan vitamine D met de voeding worden opgenomen. Ongeveer de helft van de (oudere) Nederlanders heeft een te lage vitamine D-spiegel. Voor álle ouderen boven de 70 jaar geldt daarom het advies om dagelijks een supplement van 20 microgram vitamine D in te nemen. Vrouwen zouden vanaf hun 50e jaar ook al extra vitamine D moeten innemen, 10 microgram per dag. Maar slechts 20 – 25% van de doelgroep houdt zich aan het suppletie-advies.

Vitamine D speelt een heel belangrijke rol in het gezond houden van botten en spieren. En wanneer we ouder worden, krijgen we er minder van binnen en maken we er minder van aan. Suppletie is daarom belangrijk. Maar slechts één op de vier 70-plussers volgt het advies om extra vitamine D te slikken. Dit blijkt uit een uitvoerig onderzoek naar de eetgewoontes van zelfstandig-wonende 70-plussers. En dat terwijl voldoende vitamine D juist voor senioren van cruciaal belang is voor het behoud van sterke botten en spieren. En dan mag je het begrip ‘senioren’ best ruim nemen.

Vitamine D is een in vet oplosbare vitamine die belangrijk is voor sterke botten, tanden en de opname van calcium en fosfor in het lichaam. Een tekort aan vitamine D kan leiden tot botontkalking (osteoporose), een verminderde afweer en zwakkere spieren. Ouderen die te weinig vitamine D binnenkrijgen, hebben vaker moeite met fysieke routinehandelingen, zoals opstaan uit een stoel en traplopen, zo blijkt uit onderzoek. 

Wanneer maakt je huid vitamine D aan?

Je maakt vitamine D aan in de huid onder invloed van direct daglicht. Elke dag minstens een kwartier naar buiten met hoofd en handen onbedekt zorgt dat vitamine D wordt aangemaakt in de huid. Voor veel groepen is de aanmaak van vitamine D in de huid niet voldoende: zij hebben een supplement nodig.

Maak je ook in de winter vitamine D aan?

We wonen in een kikkerlandje met relatief weinig zon en een grote afstand tot de evenaar. De aanmaak van vitamine D in de huid gebeurt in ons land daarom alleen in de maanden tussen april en oktober. Vanaf november tot maart is de zon niet krachtig genoeg. In de wintermaanden teren we op de voorraad die we in de zomer hebben aangemaakt. Maar niet voor iedereen is dat genoeg. Verschillende groepen hebben extra vitamine D nodig.

Wie heeft er extra vitamine D nodig?

De Gezondheidsraad heeft voor de volgende bevolkingsgroepen het advies gegeven om het hele jaar door dagelijks extra 10 microgram vitamine D te nemen: kinderen tot 4 jaar, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, vrouwen boven de 50 jaar, mensen met een getinte of donkere huid en mensen die weinig buiten komen of hun gezicht en handen bedekken. Voor vrouwen en mannen boven de 70 jaar, plus mensen die in een verpleeg- of verzorgingshuis verblijven, geldt de aanbeveling om dagelijks een supplement met 20 microgram vitamine D te nemen.

Het koud hebben heeft meer na- dan voordelen

Kou is relatief. Hoe koud iemand de temperatuur ervaart, verschilt van persoon tot persoon. Voor alle ‘kou-kleumen’ van deze wereld is er goed nieuws: je kunt meer doen dan de verwarming hoger zetten en een dikke trui aan trekken.
Je blootstellen aan (een beetje) kou kan je gezondheid een behoorlijke boost geven. Na de kou gaat je bloeddruk omlaag, maar de positieve effecten van de betere doorbloeding blijven.

Sommige mensen hebben het altijd koud, zelfs in de zomer wanneer de zon laat ondergaat, dan hebben ze al gauw de behoefte om weer iets warmers aan te trekken. Ook op de werkvloer is het lastig als het altijd dezelfde mensen zijn die het koud hebben. Vaak wordt er geen rekening meer met de ‘kou-kleumers’ gehouden, omdat men vindt dat ze altijd zeuren. Toch is het erg vervelend als je het altijd koud hebt. Hoe komt het eigenlijk en is er ook iets aan te doen?

Niks is zo vervelend als het steeds maar koud hebben en vaak met kippenvel rond te lopen. Meestal zijn het de vrouwen die kleumend rondlopen met koude handen en voeten. Maar er zijn ook genoeg mannen die het vaak koud hebben. Hoe komt het eigenlijk en wat kan men doen om van die koude rillingen af te komen?

Maar laten we beginnen bij het uitleggen hoe je lichaam de temperatuur regelt én waardoor de een het veel sneller koud heeft dan de ander. Het begint allemaal met je huid, hormonen, hersenen en de buitentemperatuur. Als het koud is, sturen de zenuwen hierover seintjes naar de hypothalamus. Dit is een deel van je brein dat een belangrijke rol speelt bij je temperatuurregeling. De hersenen sturen vervolgens een signaal naar de aderen, die direct vernauwen om het bloed minder snel te laten stromen. Daardoor blijft je lichaam van binnen warmer omdat er minder warmte ontsnapt via je huid. De uiteinden van je lichaam (je handen en voeten) worden echter kouder.

Wil je meer weten wat er voor oorzaken kunnen zijn en wat je tegen het koud hebben kunt doen? Lees dan verder bij de volgende bronnen:
• www.gezondheidsnet.nl
• www.nu.nl
• mens-en-gezondheid.infonu.nl
• holistik.nl

Mentale gezondheid

Dat het belangrijk is om fysiek gezond te blijven, weten we allemaal. Gelukkig komt er ook steeds meer aandacht voor mentale gezondheid. Want lekker in je vel zitten is minstens zo belangrijk. Een goede mentale gezondheid is niet vanzelfsprekend: veel mensen voelen zich angstig, hebben last van depressieve gevoelens of ervaren langdurig stress. 

De Hersenstichting wil je het belang van gezonde mentale hersenen laten zien. Iedereen is mentaal kwetsbaar. Er gebeuren in het leven dingen die je aan het wankelen brengen. Maar de mate waarin iemand van zijn stuk wordt gebracht, verschilt. Door goed voor je lichaam en geest te zorgen, kun je weerbaarder worden voor ingrijpende gebeurtenissen. Maar hoe zorg je nu goed voor je lichaam en geest? Daarover vertellen zij je graag meer.

In de week van 3 t/m 10 oktober 2021 wil de Hersenstichting het belang van een gezonde geest onder de aandacht brengen en het onderwerp mentale gezondheidsproblemen bespreekbaar maken. Op deze pagina van de website geven zij je informatie en tips om mentaal gezond te blijven en brengen we psychische problemen onder de aandacht. Daarnaast krijg je een overzicht van de activiteiten en acties in deze week.

Hoe gaat het echt met mij?

Stelt u zichzelf weleens die vraag? We zorgen voor ons lichaam, werken aan onze fysieke gesteldheid, we proberen te zorgen voor voldoende slaap, gezond eten en voldoende beweging. Denken we ook aan de gezondheid van onze geest? Iedereen worstelt weleens met donkere momenten. Mentale weerbaarheid maakt onderdeel uit van wie we zijn, het is een onderwerp dat ons allemaal raakt!