Beter slapen kun je leren

Slapen doen we een derde van ons leven. Best veel, en dat is maar goed ook. Want slaap zorgt voor lichamelijk en geestelijk herstel. Je maakt bijvoorbeeld groeihormonen aan die­ ­helpen om je weefsels te herstellen. Met een goede nachtrust versterk je bovendien je immuunsysteem. En wist je dat je hersenen een beetje krimpen tijdens je slaap? Hierdoor kan het hersenvocht afvalstoffen sneller wegspoelen. Ook heel belangrijk: ’s nachts verwerk je je emoties. Kortom, we kunnen niet zonder voldoende nachtrust. Maar ja, daar lig je dan naar het plafond te staren. Alwéér een nacht waarin je geen oog dicht doet.

Op de website van Gezondheidsnet staat hierover een interessant artikel van Ingrid Verbeek, slaaptherapeut/somnoloog bij het Centrum voor Slaapgeneeskunde Kempenhaeghe in Heeze (NB).

Wandelen maakt gelukkig

De meesten van ons kennen de gezondheidsvoordelen van wandelen op ons lichaam. Wandelen verhoogt bijvoorbeeld onze hartslag en overspoelt ons lichaam met feel-good hormonen. Maar tot voor kort hadden wetenschappers geen rekening gehouden met het effect ervan op de bloedstroom naar de hersenen, of hoe die stroom onze gemoedstoestand zou kunnen beïnvloeden.
Tegelijkertijd ervaren veel mensen die gaan wandelen dat het een grote boost geeft in hun humeur. Dus hun vraag was: ‘Is het waar dat wandelen je gelukkig maakt?’.
Na veel onderzoek geloven wetenschappers nu dat deze boosts van bloed – en dus zuurstof – naar de hersenen kunnen helpen ons hoofd leeg te maken en kunnen leiden tot een algemeen gevoel van welzijn.

Zelfs 20 minuten wandelen is genoeg om je humeur een boost te geven. De combinatie van een boost van feel-good hormonen en verbinding met de natuur die zo essentieel is voor ons mensen is gewoon de perfecte om je gelukkig te laten voelen! Aarzel dus niet, want zelfs een wandeling van 20 minuten op een plek waar je je in contact voelt met de natuur is genoeg om stress te verminderen en je vreugde te brengen!
Houd in gedachten wat 20 minuten al kan betekenen voor je gezondheid en geluk, stel je voor wat er gebeurt als je op wandelvakantie gaat. Er zijn geen wetenschappelijke studies die we kennen, maar het lijkt me vrij duidelijk dat urenlang elke dag wandelen in een prachtige omgeving heel goed voor je moet zijn.

Een aantal tips om gemotiveerd te blijven wandelen

tip 1: wees actief

Een actieve wandeling werkt het beste, maar niet noodzakelijk. Let goed op je houding en zorg ervoor dat je minstens een half uurtje onderweg bent. Je hoeft geen marathon af te leggen. Wandel voor je welzijn en plezier. Begin rustig en bouw het op naar een vlotter tempo. Wandel drie tot vier keer per week minimaal een halfuur. Alles telt mee.

tip 2: Hier en nu

Focussen op het hier en nu is belangrijk. Het neemt de zorgen voor morgen even weg. Leg de focus op je lichaam tijdens je wandeling. Let op je houding: loop relaxt, ontspan je gezicht en wandel in een ontspannen houding. Voel de wind, de zon of zelfs de regen op je gezicht. Luister naar de geluiden die onder je wandelschoenen vandaag komen en voel hoe je kleren langs je lichaam strijken. Voel de wind op je lichaam.

tip 3: kijk om je Heen

Lopen is een perfecte manier om te relaxen. Als je aan je wandeling begint met stress, zit er waarschijnlijk te veel in je hoofd en heb je geen oog voor je omgeving. Probeer tijdens je wandeling om je heen te kijken en neem de omgeving in je op. Zo wordt je hoofd vanzelf rustiger en zul je zien dat de natuur veel moois te bieden heeft. Probeer de geuren onderweg te herkennen.

tip 4: aDemHaling

Ademhaling is belangrijk. Een bewuste en diepe ademhaling vermindert stress en geeft je een ontspannen gevoel. Probeer om diep en rustig in te ademen via je neus en uit te ademen via je mond. Let op je ademhaling gedurende het wandelen. Adem diep in door je neus en adem vanuit je buik. Onderschat een goede ademhaling niet tijdens het wandelen. Neem eens een kijkje op de website van AdemLab.

tip 5: relax!

De ultieme tip: ontspan! Wandelen is geen wedstrijd. Je doet het voor je eigen lichaam en welzijn. Maak het leuk! Varieer in de routes die je wandelt, doe eens mee aan een wandeltocht of ga er samen op uit. Stel voor jezelf motiverende doelen om je tempo en motivatie vast te houden. Zoek gelijkgestemde wandelmaatjes.

tip 6: ga wandelen in een groep

Om ook sociaal actief te blijven is wandelen in een groep heel motiverend. Je leert andere mensen kennen. Altijd iets om over te praten. Als je samen wandelt, vliegt de rijd voorbij. Probeer wel altijd in je eigen tempo te wandelen. Als je samen aan het praten bent, gaat je hartslag omhoog en het ritme van je ademhaling. Let tussendoor op je ademhaling door even niet te praten.

Gezondheid als extraatje

Gezondheid is volgens de definitie van de World Health Organisation: ‘Een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken’. Deze definitie is tamelijk passief, alsof de persoon in kwestie nauwelijks invloed op zijn of haar gezondheid heeft. Een betere omschrijving is de definitie van Huber: ‘Het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’.

Volgens de Beweegrichtlijnen moeten volwassenen per week minimaal twee en een half uur matig intensief bewegen om gezond te blijven. Je beweegt matig intensief als je wandelt, fietst, rustig zwemt. Ook de wat zwaardere huishoudelijke klussen, zoals ramen wassen of werken in de tuin vallen hieronder. Wie te weinig beweegt, loopt een grotere kans om chronische ziekten te krijgen. Ouderen hebben hierdoor ook een grotere kans op botbreuken.

Wandelen heeft nog een waslijst aan andere fysieke voordelen, zoals een lager risico op hart- en vaatziekten, diabetes en osteoporose, een betere bloedcirculatie, immuniteit en cholesterol, minder stress én een betere nachtrust. Allemaal bewezen in verschillende onderzoeken.
Lees ook ons artikel ‘Daarom is wandelen goed voor je‘.

Gepubliceerd 20-07-2020; gewijzigd 19-02-2023.

Valentijnsdag

Waarom vieren we Valentijnsdag?

De herkomst van de feestdag is nogal onduidelijk. Er zijn meerdere verhalen, maar er is bijna geen bewijs of het klopt. Wel is duidelijk dat in het jaar 496 paus Gelasius 14 februari uitriep tot de dag van de heilige Valentijn. Maar wie die heilige Valentijn is, blijft onduidelijk.

Valentijnsdag valt samen met de feestdag van twee christelijke martelaren met de naam Valentinus. De gewoonten die met de dag in verband staan hebben echter niets van doen met het leven van deze heiligen. Er bestaan verschillende heilige martelaren met de naam Sint-Valentijn. Eén was priester in Rome, een ander was bisschop van Terni. Beiden werden in de 3e eeuw ter dood gebracht. Mogelijk gaat het hier om dezelfde persoon. Over Sint-Valentijn is geen enkel biografisch gegeven bekend.

In de 18e eeuw werd geopperd dat het Valentijnsfeest op 14 februari is ingesteld om de oude Lupercalia, een Romeins (en wellicht nog ouder) vruchtbaarheidsfeest, te vervangen. Lupercalia werd op 15 februari gevierd ter ere van Juno, de Romeinse beschermgodin van de vrouw en het huwelijk, en Pan, de god van de natuur. Voor de Romeinen was dit destijds een belangrijk feest. Volgens het verhaal werden de namen van ongehuwde jonge vrouwen in een grote kom gegooid. Ongehuwde mannen mochten dan om de beurt een naam trekken. Tijdens het feest waren de twee jonge mensen die aan elkaar gekoppeld werden elkaars partner. In 496 verbood paus Gelasius dit heidense feest. Er is echter geen verband tussen de afschaffing van de Lupercalia en het ontstaan van de Valentijnsdag.

Legenden

Volgens de versie van de Legenda aurea werd Sint-Valentijn om zijn geloof vervolgd en persoonlijk ondervraagd door de Romeinse keizer Claudius II. Claudius was onder de indruk van Valentijn en probeerde hem onder doodsbedreigingen over te halen tot het heidense geloof van de Romeinen. Valentijn weigerde en probeerde zelfs Claudius te bekeren tot het christendom, waarna hij veroordeeld werd tot de dood. Vlak voor zijn executie zou hij een wonder verricht hebben, door de blinde dochter van zijn cipier te helen.

Aangezien de Legenda aurea geen verband heeft met sentimentele liefde, is er in moderne tijden een portret van Valentijn gefabriceerd, dat hem weergeeft als een priester die weigerde een tot op heden onbekende wet van Claudius II, die het jonge mannen verbood te trouwen, uit te voeren. De keizer zou dit gedaan hebben om zijn leger te verbeteren, in de veronderstelling dat getrouwde mannen slechtere soldaten waren. De priester Valentijn voerde echter in het geheim de trouwplechtigheden uit. Toen Claudius hierachter kwam, liet hij Valentijn arresteren.

Een andere moderne verfraaiing van de gouden legende is het volgende en die vele malen herhaald is, echter zonder enige historische basis. In de avond voor hij geëxecuteerd zou worden, schreef Valentijn zelf de eerste “valentijnskaart”, geadresseerd aan de blinde dochter van de cipier Asterius, getekend “Van jouw Valentijn”. Toen de dochter de brief ontving, kon ze weer zien en het briefje lezen.

Tegenwoordig meer commercieel

Naast de dag van de liefde is Valentijnsdag voor veel bedrijven, uit commercieel oogpunt, een dag om veel geld te verdienen. Op de televisie, radio en het internet wordt volop reclame gemaakt en winkels liggen vol met allerlei spullen met hartjes en lieve teksten erop. De commercie zorgt er ook voor dat Valentijnsdag onder de aandacht blijft. Maar het is niet alleen liefde, een beetje aandacht voor elkaar mag best op die dag. Er voor elkaar zijn en dat laten blijken.

In de Verenigde Staten is men begonnen met de nadruk van anonieme liefde naar liefde. Valentijnsdag is in België en Nederland in korte tijd, sinds midden jaren 90, een groot commercieel succes geworden: cadeauwinkels, boekwinkels, lingeriewinkels en bloemenwinkels profiteren hiervan. Ook de Nederlandse posterijen deden hieraan mee, door een valentijnspostzegel uit te geven. In 2007 deed 35 procent van de Nederlanders iets aan Valentijnsdag, in 2011 was dat gedaald tot 29 procent en in 2012 tot 24 procent. In 2015 daalde het verder naar 21 procent.

Eind jaren 2010 lijkt Valentijnsdag, in ieder geval in Nederland, weer aan populariteit te winnen. Zo werd Valentijnsdag in 2019 door 29% van de Nederlanders gevierd en onder millennials zelfs door 40% Door de coronacrisis en de daaruit voortvloeiende lockdown zagen wenskaartenshops zoals Kaartje2go en Hallmark in 2021 het aantal valentijnskaarten verdriedubbelen ten opzichte van het voorgaande jaar. Een mogelijke verklaring daarvoor is dat de valentijnskaart ook steeds vaker naar familie wordt gestuurd. Uit een peiling blijkt dat bijna een op de drie wenskaarten ter attentie van ouders of schoonouders worden gestuurd. Overigens blijkt de feestdag vooral door vrouwen gevierd te worden: 84% van de valentijnskaart-verstuurders is vrouwelijk.

Aantrekkelijke trouwdag

Ook trouwambtenaren hebben het druk op 14 februari, want het is voor veel mensen een geliefde dag om in het huwelijksbootje te stappen. Zo trouwden er op Valentijnsdag in 2014 (14-02-14) 678 paren, wat bijna vijf keer zoveel is als normaal in februari. Dit bleek uit cijfers van het CBS.

Bronnen: nl.wikipedia.org/wiki/Valentijnsdag; www.ad.nl; historiek.net.

Last van koude handen en voeten?

kop gezondheidsnieuws 2

Koude handen en voeten is iets waar we allemaal wel eens last van hebben. Het is een vervelende klacht. In een koude omgeving doet het lichaam er alles aan om de kern waar de vitale organen zich bevinden, warm te houden. De oppervlakkige bloedvaten laten minder bloed door naar de huid. Zodra je van de kou in de warmte komt, verwijden de bloedvaten zich weer. Op een gegeven ogenblik voel je je handen zichzelf opwarmen en gaat er een warme gloed door je handen. Koude handen en voeten zijn dus een normale reactie van het lichaam op kou. Niets om je zorgen over te maken. 

Maar soms is het een symptoom van een aandoening. Het hebben van koude handen zou bijvoorbeeld kunnen wijzen op een probleem met de zenuwen of de bloedsomloop, of de aanwezigheid van weefselbeschadiging in je handen of vingers.

Op de website van gezondheidsnet is hierover een artikel verschenen. Ook de website mens-en-gezondheid heeft daar een nog uitgebreider artikel over.