Universiteit van Nederland

In 2013 bedachten de oprichters het volgende: aan Nederlandse universiteiten worden zóveel interessante colleges gegeven. Waarom is die kennis alleen beschikbaar voor een handjevol studenten? Waarom kan niet heel het land daarvan meegenieten? Zo gezegd zo gedaan en de stichting Universiteit van Nederland was geboren. Inmiddels zijn we meer dan 800 colleges en 40 miljoen views verder. 

De Universiteit van Nederland heeft een volledig onafhankelijke redactie bestaande uit jonge enthousiastelingen met een gemeenschappelijke missie: wetenschap is te gek en iedereen moet dat weten. Samen met de veertien universiteiten in Nederland zorgen wij dat betrouwbare wetenschappelijke kennis bij jou komt.

De redactie maakt elke week podcasts, video’s en social posts over wetenschappelijke onderwerpen. Wij geloven dat iedereen moet kunnen leren van de topwetenschappers die we hebben in Nederland. Zonder collegegeld of tentamens. Wij zijn de universiteit voor iederéén. Neem gerust een kijkje op de website!

Weet je dat ook weer

‘Weet Je Dat Ook Weer’ is het online videokanaal voor de nieuwsgierigen onder ons. Wij geven geen oordeel, het gaan puur om jouw verwondering. Terwijl je kijkt word je vermaakt, maar leer je ook nieuwe dingen. Iets waarvan je nooit had verwacht het te willen weten!

“Onze video’s maken we zo toegankelijk mogelijk, ongeacht het onderwerp. We focussen ons vooral op een verhaal wat vaak voor een klein groepje heel normaal is, maar voor de rest van Nederland op z’n minst bijzonder.”

Bart Lijdsman gaat op zoek naar de bijzondere wereld achter verrassende verhalen. Heb jij een goed verhaal? Check dan weetjedatookweer.nl. Of neem een kijkje op het YouTube-kanaal: www.youtube.com/@weetjedatookweer. Laat je verrassen door een onverwacht verhaal. Bijzondere plekken, bizarre beroepen en opvallende vragen.

Totaal onverwachts werd ‘Weet Je Dat Ook Weer’ geselecteerd voor de Televizier-ring Online-videoseries 2024! En daar zijn zij supertrots op! Het kanaal staat in de lijst met de laatste 25 deelnemers en nemen het op tegen grote kanalen als Enzo Knol, ANWB, Bankzitters, NOS en StukTV.

“Als klein kanaal zijn we al supertrots dat we in dit lijstje mogen staan. In augustus volgt de laatste stemronde en wie weet schoppen we het zelfs tot de top 3!”

Geheugen van Apeldoorn

Beleef de geschiedenis van Apeldoorn en omstreken met de beeldende verhalen bij het Geheugen van Apeldoorn. Het zet zijn geschiedenis digitaal op de kaart. Hier kunt u eindeloos dwalen langs honderden verhalen en objecten en duizenden afbeeldingen. Het Geheugen van Apeldoorn is een levend, collectief geheugen. Het is nooit af; net als bij de geschiedenis komt er elke dag een stukje bij.

De historische beleefroute Geheugen van Apeldoorn is een selectie van alle verhalen op de website van MijnGelderland. MijnGelderland vertelt het Verhaal van Gelderland. Dit is een heel veelzijdig verhaal. Daarom is er veel aandacht voor verhalen vanuit meerdere perspectieven, zodat geschiedenis en erfgoed voor iedereen toegankelijk zijn. Op de website wordt zo veel mogelijk informatie verzameld over alle vormen van erfgoed in Gelderland. Veel van deze informatie wordt aangeleverd door de erfgoedorganisaties in Gelderland en met name door de leden van Erfgoed Gelderland. We werken aan de veelzijdigheid van deze verhalen. 
De website is het startpunt voor iedereen die geïnteresseerd is in het erfgoed in onze provincie. Zij vertelt de geschiedenis van Gelderland, in canons, routes, specials en losse verhalen.

De begrippen historie en geschiedenis worden meestal door elkaar gebruikt, maar zijn eigenlijk niet hetzelfde.

  • Een geschiedkundige vertelt wat bekend is over de geschiedenis van een onderwerp. Dat hoeft niet correct te zijn, maar wordt wel breed gedragen. Een geschiedkundige vermeldt altijd zijn bronnen onder een artikel. Een geschiedkundige heeft altijd geschiedenis gestudeerd.
  • Een historicus onderzoekt een onderwerp en publiceert slechts als het onderzoek aanleiding geeft tot nieuwe inzichten. Dat hoeft ook niet correct te zijn, maar toont doorgaans wel aan dat de algemeen aanvaarde geschiedkundige aannames onjuist zijn en voegt kennis toe. Historisch onderzoek leidt meestal tot nieuwe onderzoeken van andere historici en zal als nader onderzoek de gegevens bevestigen uiteindelijk ook door geschiedkundigen verkondigd gaan worden. Een historicus benoemt geraadpleegde literatuur vaak wel in het artikel, maar doet niet aan bronvermelding. De historicus is namelijk zelf de bron. Een historicus heeft meestal geschiedenis gestudeerd, maar dat is geen voorwaarde.

Andere interessante websites over onze geschiedenis zijn o.a. erfgoedplatformapeldoorn.nl, historici.nl, geschiedenis.nl, npokennis.nl, isgeschiedenis.nl, historiek.net en absolutefacts.com.

Publicatie: 21-04-2021; gewijzigd: 03-07-2024.

Het grote verhaal van Apeldoorn

Apeldoorn kent een rijke geschiedenis die de stad, de omliggende dorpen en de natuurlijke omgeving haar identiteit geeft. De geschiedenis is tot op de dag van vandaag voelbaar en merkbaar in verhalen, archieven en het landschap, op locaties, bij objecten, gebouwen en historische figuren. Om de rijkdom en inspiratie uit het verleden ook in het heden een plek te geven, is Het grote verhaal van Apeldoorn in historische thema’s en verhaallijnen samengebracht.

Het grote verhaal van Apeldoorn vertelt over de stad en regio waarin we wonen, vanaf het moment dat de eerste mensen het gebied bezochten en zich vestigden tot nu. Van de eerste jagers en boeren, de opkomst van de ijzerindustrie tot beken, sprengen en papiermolens. En van de vestiging van het koninklijk huis in Apeldoorn tot de ontwikkeling van dorp naar stad. De website brengt de geschiedenis in beeld en nodigt inwoners van Apeldoorn, leerlingen, liefhebbers en (amateur)historici uit online een bijdrage te leveren. Zo is Het grote verhaal van Apeldoorn een levend verhaal van en voor ons allemaal. 

Verder lezen?

IJzerwinning op de Veluwe

De Veluwe als ijzerproductiecentrum met uitgebreide mijnbouw

In de vroege Middeleeuwen werd op de Veluwe op grote schaal ijzer gewonnen. Op verschillende plekken in het landschap zijn nog stille getuigen te vinden van deze ijzerindustrie. Archeologen lokaliseerden de afgelopen decennia bijvoorbeeld ijzerkuilen, houtskoolmeilers en slakkenhopen.

De Veluwe is in de vroege middeleeuwen het belangrijkste ijzerproductiecentrum van Noordwest Europa geweest. Geschat wordt dat op de Veluwe in enkele eeuwen tijd in totaal ruim vijftig miljoen kilo ijzer is geproduceerd. Toch is dit feit vrij onbekend. Recent is deze vroege Veluwse industrie opnieuw onderzocht. Hieruit is onder meer naar voren gekomen dat de periode waarin de ijzerproductie plaatsvond, waarschijnlijk langer is dan aanvankelijk werd aangenomen. Archeologen denken nu dat er ijzer werd geproduceerd van de vijfde tot de twaalfde eeuw na Christus. 

Ook zijn er veel meer vindplaatsen die met deze ijzerindustrie in verband kunnen worden gebracht en lijkt het gebied en de intensiteit van de productie veel groter dan gedacht. Waarom deze bloeiende industrie later is ingestort, is niet helemaal duidelijk.

Interessant is een nieuwe techniek die door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) is ontwikkeld om de herkomst van ijzer te kunnen bepalen. Hiervoor wordt de chemische samenstelling van ijzeren objecten vergeleken met zogeheten slakkenhopen, een bijzondere benaming voor het industriële afval dat na het winnen van de ijzer in het landschap achterbleef. Aan de hand hiervan heeft men onder meer aannemelijk kunnen maken dat de beroemde ‘sikkel van moerman’, die in 1956 in het Apeldoornse Orderbos werd gevonden door archeoloog Jaap Moerman, in de omgeving van Apeldoorn is gemaakt. Moerman vermoedde dit altijd al, maar bewijs hiervoor kon tot voor kort nooit geleverd worden.

Klapperstenen zijn bolvormige of eivormige ijzerconcreties van 1-15 centimeter doorsnede die in concentraties voorkomen in bepaalde stuwwallagen van de Veluwe. Ze bestaan uit een gladde of ruwe mantel van dunne laagjes van de mineralen limoniet of goethiet met een hoog ijzergehalte rond een kern van klei, leem en sideriet met een lager ijzergehalte. Door droogte kromp in de loop van de eeuwen vaak de kern, waardoor deze los kwam van de mantel. Hierdoor maken de stenen een klapperend geluid wanneer je deze heen en weer schudt. Geologen zijn het niet helemaal eens over de precieze vorming van deze klapperstenen: sommigen denken dat deze al ver vóór het meevoeren met het landijs in pleistocene rivierafzettingen zijn ontstaan, anderen denken dat ze pas na opstuwing
zijn ontstaan als gevolg van indalend grondwater in het Veluwemassief.

Dat juist op de Veluwe op grote schaal ijzer werd geproduceerd is niet zo verwonderlijk. In dit gebied waren veel klapperstenen te vinden waaruit ijzer gewonnen kon worden. Daarnaast bood de bosrijke omgeving voldoende mogelijkheden voor de productie van houtskool, benodigd als brandstof voor de ijzeroventjes. Deze ijzeroventjes, benodigd om de ijzer uit te smelten, konden overigens steeds maar één keer gebruikt worden, waardoor ook veel leem afgegraven moest worden om steeds nieuwe ovens te kunnen maken.

IJzerkuilen waaruit klapperstenen werden gedolven en slakkenhopen waar het afval werd gedumpt: op de Veluwe liggen nog steeds de zichtbare resten die het verhaal vertellen van de grootschalige vroegmiddeleeuwse ijzerproductie. Een verhaal dat in de vorige eeuw uitgebreid is geschreven, maar dat door nieuwe gegevens uit de afgelopen jaren aan herziening toe is.

Bronnen: Vroege Vogels; Historiek; Academia; Universiteit van Groningen

Fris je verkeerskennis op

Het verkeer wordt drukker en er komen nieuwe vervoermiddelen en regels bij. Iedere weggebruiker – van voetganger tot automobilist – krijgt hiermee te maken. Is jouw verkeerskennis en -gedrag nog helemaal up-to-date?
Test het en fris je kennis op met de VVN Opfriscursus! Dat kan online, op locatie of met een opfrisquiz.

Verkeersregels veranderen, wegen worden drukker en er verschijnen nieuwe vervoersmiddelen in het straatbeeld. Het is voor iedere weggebruiker belangrijk om up-to-date te blijven. Test uw kennis eenvoudig en snel. Al meer dan 1 miljoen bezoekers gingen u voor.

Al van jongs af aan neem je elke dag deel aan het verkeer. Je hebt al jarenlang je rijbewijs en je hebt intussen al heel wat kilometers afgelegd. Kortom: je hebt veel verkeerservaring. Maar, wanneer heb je je voor het laatst verdiept in de verkeersregels en jouw verkeersgedrag? Voor veel mensen is dat al lang geleden. Met de VVN Opfriscursus Auto helpt Veilig Verkeer Nederland je hierbij.

Van een korte online quiz tot een gezellige bijeenkomst onder begeleiding van een trainer. Hoe ga je om met ouder worden en blijven fietsen?
We willen allemaal zo lang mogelijk blijven fietsen. Wanneer je ouder wordt, kun je ervaren dat het verkeer drukker en ingewikkelder wordt. Ook fysiek gaan de jaren tellen, waardoor de impact bij een val groter is dan bij jongere fietsers. Hoe ga je daar goed mee om? Wat zijn mogelijke oplossingen? In de VVN Opfriscursus Fiets ‘Het Nieuwe Fietsen‘ komt dat allemaal aan bod. Deze cursus sluit aan bij het programma Doortrappen van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

Rijden met een scootmobiel kan even wennen zijn. Op een scootmobiel kom je andere obstakels en situaties tegen dan wanneer je loopt of fietst. Wil je meer weten over het veilig bedienen van een scootmobiel? We helpen je graag met de VVN Opfriscursus Scootmobiel, die wij samen met Ergotherapie Nederland hebben ontwikkeld.
De scootmobiel is voor veel mensen een uitkomst. Maar rijden met een scootmobiel in het soms drukke verkeer is zo makkelijk nog niet. Speciaal voor jou is er de VVN Opfriscursus Scootmobiel. 

Iedereen veilig over straat. Dat is waar we het voor doen. Wij helpen mensen en organisaties om zelf, heel makkelijk, een bijdrage te leveren om het verkeer veiliger te maken.
Veilig Verkeer Nederland is dé maatschappelijke organisatie die – al meer dan 90 jaar – werkt aan verkeersveiligheid in Nederland. Wij zorgen ervoor dat mensen zich bewust zijn van het feit dat iedereen verkeersdeelnemer is en dat iedereen makkelijk een steentje kan bijdragen aan een veiliger verkeer. Dat kan bijvoorbeeld door je als vrijwilliger in te zetten, door ons werk te steunen met een donatie en natuurlijk door je als verkeersdeelnemer veilig te gedragen.

Samen op pad? Zo gaat de mantelzorger gratis mee

Gaat u als mantelzorger wel eens mee naar het ziekenhuis? Of doet u samen boodschappen met de persoon voor wie u zorgt of onderneemt u samen weleens iets leuks? Dan hoeft u de reis- of parkeerkosten niet altijd zelf te betalen. Dit zijn de mogelijkheden.

Als de persoon voor wie u zorgt niet zonder persoonlijke begeleiding met het openbaar vervoer kan reizen, kunt u een OV-begeleiderskaart aanvragen. Dat kan bijvoorbeeld als iemand slecht ziet, in een rolstoel zit of door een psychische aandoening niet zelf kan reizen. Met de OV-begeleiderskaart reist u gratis mee in de trein, de bus, de metro, de tram of de deeltaxi. Op de website Argonaut.nl vindt u informatie en een aanvraagformulier.

Heeft de persoon met wie u reist een Wmo-vervoerspas? Dan kunt u samen gebruik maken van de Regiotaxi of deeltaxi. Soms reist u als mantelzorger gratis mee, soms betaalt u een bedrag per kilometer. U kunt gratis meereizen als de persoon voor wie u zorgt een Wmo-vervoerspas heeft met gratis ‘medische begeleiding’. De gemeente bepaalt of iemand daarvoor in aanmerking komt. Zonder zo’n pas kunt u in de meeste gevallen ook mee, maar dan betaalt u een klein bedrag, meestal hetzelfde lage Wmo-tarief als de houder van de Wmo-vervoerspas.

De Regiotaxi is bedoeld voor ritten korter dan 25 kilometer. Voor langere ritten is er Valys, taxivervoer voor de langere afstand. Iemand die reist met Valys mag één begeleider gratis meenemen.

Woont de persoon voor wie u zorgt in een buurt met betaald parkeren? In veel gemeenten kunt u als mantelzorger een gratis parkeervergunning krijgen. Daarmee kunt u op een vastgesteld aantal dagen per jaar parkeren in de buurt van het adres waar u hulp geeft. Zo kunt u op bezoek gaan en even een ommetje maken of samen boodschappen doen, zonder dat het u parkeergeld kost. U vraagt de vergunning aan op naam van de persoon voor wie u zorgt. Meestal geldt als voorwaarde dat de persoon voor wie u zorgt hulp vanuit de Wlz of de Wmo krijgt. Vraag dit na bij de gemeente.

Met een gehandicaptenparkeerkaart kunt u op speciale plaatsen parkeren, zodat u minder ver hoeft te lopen naar bijvoorbeeld de winkel of de ingang van het ziekenhuis. Als iemand vanwege een handicap zelf niet kan rijden, kan hij of zij een Passagierskaart aanvragen. U kunt dan als mantelzorger op een gehandicaptenparkeerplaats gaan staan als deze persoon in uw auto meereist. De persoon voor wie u zorgt kan de Passagierskaart aanvragen bij uw gemeente.

In sommige gevallen vergoedt de zorgverzekering reiskosten. Als de persoon voor wie u zorgt niet zonder begeleiding kan reizen, worden ook de reiskosten van de begeleider vergoed. In bijzondere gevallen kan de zorgverzekeraar de kosten van twee begeleiders vergoeden. Vraag ernaar bij de zorgverzekeraar van de persoon voor wie u zorgt.

Bent u mantelzorger en heeft u een bijstandsuitkering? En merkt u dat u sommige uitstapjes niet maakt, omdat de kosten van trein, bus of auto te hoog zijn? Vraag dan bij uw gemeente of u in aanmerking komt voor bijzondere bijstand. Dit is een uitkering waarmee u extra en bijzondere kosten kunt betalen.

Publicatie van 3-01-2022; gewijzigd: 31-01-2024

Kerstpakket bij wandelgroep

Op vrijdag 15 december hebben wij onze deelnemers kunnen verrassen met een kerstpakket. Normaal ontvang je als senioren bijna nooit meer een kerstpakket en daarom wilden we het dit een keer mogelijk maken.
Vorig jaar december ontstond plotseling dit idee om volgend jaar eens een kerstpakket te verstrekken. Geen gewoon kerstpakket, zoals die vaak wordt gegeven, eerder een klein beetje alternatief. Maar een idee is nog geen pakket. Daar zit het nodige denkwerk aan vast.

Wat stoppen we er in? Wat gaat het kosten? Hoe krijgen we het allemaal voor elkaar: inkopen, verzamelen, vullen, inpakken, vervoeren. Veel werk voor een kleine groep mensen. Als we het eens zien als aftrap voor ons 10-jarig bestaan? Ja, waarom niet. Als wij het een goed idee vinden, doen we het en dat vonden we. En dat bleek ook vandaag wel.

In de laatste weken uitgezocht wat er wel of niet in de doos past en hebben dit uitgeprobeerd. Daarna een deel zelf gehaald en een deel besteld. Dan blijkt ook nog dat een artikel niet meer geleverd wordt en moet er een alternatief gevonden worden.

Afgelopen week begonnen door een rolcontainer bij de supermarkt met artikelen op te halen. Gepland was om dit in drie ochtenden allemaal samen te stellen. Maar veel handen maken licht werk en waren we in twee ochtenden klaar. Vrijdagochtend is het grootste deel in een aantal auto’s naar Het Kristal gebracht. Begeleiders bedankt voor jullie inzet! En ja, dan zit je een aantal dagen tussen alle spullen, de rotzooi en zijn onze kliko’s aardig gevuld met verpakkingsmateriaal…

Om een idee te geven wat er allemaal is gebeurd de afgelopen week volgen hieronder een aantal foto’s van al het werk dat is verzet. Zoals altijd graag gedaan en is het samen mogelijk gemaakt. Hieruit blijkt maar weer waar een groep enthousiaste mensen toe in staat is. Dat geeft ons een heel positief en warm gevoel, nog vòòr de kerstdagen!