Categorie: Gezondheid, Leefstijl

Het is voor mensen vanaf 55 jaar extra belangrijk om regelmatig te bewegen. Ze hoeven niet meteen te sporten, maar het is belangrijk dat er dagelijks een wandeling wordt gemaakt. Lang niet alle ouderen doen dat in voldoende mate. Bij senioren die in een verzorgingshuis of een verpleeghuis wonen beweegt driekwart van de mensen te weinig. Het gevolg is dat er gemakkelijk overgewicht kan ontstaan, maar er ontstaat ook een slechte conditie. Dat zijn allemaal redenen waardoor senioren zich minder gemakkelijk zelf kunnen redden. Een tekort aan bewegen kan zelfs lijden tot ernstige ongelukken door valpartijen.

Belang van bewegen

Bewegen is essentieel voor onze gezondheid en welzijn, ongeacht onze leeftijd. Maar wist je dat het voor ouderen nóg belangrijker is om actief te blijven? Helaas bewegen veel senioren te weinig, wat kan leiden tot verschillende gezondheidsproblemen. Op de website van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport staan de uitdagingen die senioren ervaren bij het handhaven van een actieve levensstijl, waarom beweging zo belangrijk is voor ouderen, en de vele voordelen van voldoende beweging.

Het is niet altijd eenvoudig voor senioren om voldoende te bewegen. Ze kunnen te maken hebben met fysieke beperkingen, chronische aandoeningen, of gewoon niet weten welke activiteiten het beste bij hen passen. Bovendien kunnen sociale isolatie en het gebrek aan steun van familie en vrienden het moeilijker maken om gemotiveerd te blijven om actief te zijn.

Weinig bewegen kan leiden tot een verminderde spierkracht, stijfheid in gewrichten, en een verhoogd risico op vallen en botbreuken. Daarnaast kan een zittende levensstijl bijdragen aan het ontwikkelen van chronische aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes en obesitas. Deze gezondheidsproblemen kunnen op hun beurt weer leiden tot een verminderde levenskwaliteit en afhankelijkheid van anderen.

Beweegposter

Met de Beweegposter thuis meer in beweging. Wanneer je ouder wordt is het blijven bewegen juist erg belangrijk. We zitten nogal veel. Heel veel mensen zitten wel meer dan zeven uur per dag. Hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder pleit er daarom ook voor om meer in beweging te komen. Om elke dag te wandelen of – wanneer dat niet mogelijk is – thuis te bewegen. De Beweegposter met beweegoefeningen helpt je om makkelijk elke dag thuis in beweging te komen.

Op de Beweegposter vind je allerlei oefeningen gericht op de verschillende spiergroepen van uw lichaam. Oefeningen voor een goede balans en natuurlijk ook enkele oefeningen om uw spieren op te rekken. Bijna alle oefeningen kun je op een stoel doen. Door de oefeningen regelmatig te doen, maakt je jouw spieren sterker. Zodat je de oefeningen uiteindelijk misschien ook staand kunt doen.

• Lees elke oefening goed door, voordat je deze gaat doen.
• Start eerst met één serie, om te wennen aan de oefening. Bouw daarna uit.
• Je mag best een beetje zweten! De ademhaling mag omhoog gaan, neem even rust wanneer je buiten adem raakt.
• Om bewegen nog leuker te maken: nodig iemand uit om het samen te doen.

Foldermateriaal

Om je te helpen met meer bewegen, naast het wandelen bij onze in de wandelgroep, hebben we een aantal folders gevonden. Elke folder geeft een aantal tips om meer te bewegen, zeker op oudere leeftijd. Er zit altijd wel iets bij wat je in verschillende omstandigheden kunt gebruiken. Het is niet meer dan een indicatie om in beweging te komen maar ook om je aan het nadenken te zetten. En… vergeet niet om elke dag met een paar oefeningen te beginnen voordat je andere activiteiten onderneemt.

Raadpleeg altijd je huisarts, specialist of andere hulpverleners om te weten wat in jouw geval het beste is. Deze website is niet bedoeld als vervanging van diensten of informatie van (medisch-)professionals en/of zorg verlenende instanties. Lezers op deze website wordt aangeraden om medische vragen, klachten of symptomen ook voor te leggen hun behandelend arts. Dat geldt ook voor oefeningen, zeker als je de fysiotherapeut bezoekt. Elk mens en situatie is anders en daarom geven wij alleen deze informatie. 

• Thuis in beweging, fitness voor ouderen 1

• Thuis in beweging, fitness voor ouderen 2

• Thuis in beweging, fitness voor ouderen 3

• Thuis in beweging, fitness voor ouderen 4

• Thuis in beweging, fitness voor ouderen 5

• Bewegen zonder pijnklachten

Meer informatie is ook te vinden op de website van Thuisarts.

Lees ook eens de artikelen:
Beter oud worden
Beter oud worden begint bij jezelf
Met 10 minuten bewegen stimuleer je al je hersenen

Publicatie: 19-02-2024; gewijzigd: 12-09-2024; 07-10-2024; 29-05-2025; 05-06-2025; 08-10-2025

Hoe helpt je leefstijl je bloedsuikerwaarde te verlagen? Van prediabetes voel je niets. Sommige mensen hebben het al jaren zonder het zelf in de gaten te hebben. Gezonde leefgewoontes helpen een gezonde bloedsuikerbalans te bereiken en het risico op diabetes te keren. Diëtist Mary Stottelaar: “Begin meteen met de snelle suikers uit je voeding te schrappen.” Lees het artikel op de website van Gezondheidsnet of de andere interessante artikelen over diabetes op hun website.
Meer informatie geeft de website van diabetes.nl. Blijf je met vragen zitten, overleg dan eens met je huisarts of andere zorgaanbieder.

Al bij minder dan 5.000 krijgt je gezondheid een boost (maar hoe meer, hoe beter).
Goed nieuws voor wie niet aan het dagelijkse aantal van 10.000 stappen geraakt: uit grootschalig onderzoek bij 226.000 mensen wereldwijd blijkt dat er al een gezondheidswinst optreedt vanaf 4.000 stappen. Maar voor je je in de zetel laat ploffen: hoe meer stappen je zet, hoe hoger de voordelen blijven.

10.000 stappen per dag. Het geldt als het magische aantal voor gezond leven en voldoende bewegen. Veel stappentellers zijn er nog altijd op afgesteld. Wie elke dag aan 10.000 stappen raakt, geniet van heel wat gezondheidsvoordelen, luidt het. Daarvoor hoef je zelfs niet eens te sporten.

Die stelling blijft sowieso overeind. Alleen: met heel wat minder kom je ook al een heel eind, zo blijkt uit een nieuwe studie waarover onder meer de BBC bericht.

Voor de resultaten zijn 17 verschillende studies gecombineerd. Er werkten wereldwijd maar liefst 227.000 mensen mee aan de studies, onder leiding van de Medische Universiteit van Lodz (Polen) en de Johns Hopkins University School of Medicine (VS).

Dit zijn de voornaamste conclusies:

• Vanaf 4.000 stappen per dag daalt het risico op vroegtijdig overlijden door gelijk welke oorzaak. Bij elke 1.000 stappen daar bovenop, is er een verdere daling van telkens 15 procent.
• Vanaf ruim 2.300 stappen verlaagt het risico op sterfte door aandoeningen aan hart en bloedvaten. Dat risico daalt daarna stelselmatig verder; het zou gaan om 7 procent bij elke 500 stappen.
• Hoe meer stappen je doet per dag, hoe groter de gezondheidsvoordelen blijven. Zelfs bij mensen die tot 20.000 stappen per dag haalden, bleven de voordelen oplopen.
• De voordelen gelden evenzeer voor mannen als voor vrouwen, en komen terug in zowel subtropische als koudere regio’s.
• De voordelen gelden voor alle leeftijden, al bleken ze het grootst bij mensen onder 60 jaar.

“Hoe meer je stapt, hoe beter,” vat Maciej Banach, professor cardiologie in Lodz, samen. Omgekeerd draagt een sedentair leven waarbij je te veel en te lang zit, wellicht bij tot een hoger risico op cardiovasculaire aandoeningen en een korter leven. Meer dan een kwart van de wereldbevolking zou te weinig bewegen.

Ook in nieuw onderzoek (2025) hebben onderzoekers nu ontdekt dat zevenduizend stappen per dag al grote voordelen hebben voor de gezondheid. Na die grens nemen de gezondheidsvoordelen minder snel toe.

Het onderzoek werd donderdag gepubliceerd in het medische tijdschrift The Lancet. Het gaat om de grootste overzichtsstudie die ooit is uitgevoerd. De onderzoekers maakten gebruik van eerdere onderzoeken waar in totaal 160.000 volwassenen wereldwijd aan deelnamen.

De wetenschappers concluderen dat het zetten van zevenduizend stappen per dag al grote voordelen heeft ten opzichte van tweeduizend stappen. Zo daalde het risico op hart- en vaatziekten, kanker, dementie, diabetes en depressie aantoonbaar. Die voordelen vlakken af wanneer mensen meer dan zevenduizend stappen zetten, hoewel er nog wel iets van verbetering te meten was.

Het goede nieuws is dan weer dat het niet enkel om stappen tellen draait. Ook andere vormen van bewegen zonder daarom echt te sporten, zoals poetsen in huis, de boodschappen dragen, rechtop staan en wat over en weer bewegen tijdens staand bellen kunnen al helpen.

Ook Nederlands onderzoek bevestigt het

In 2023 deed het Radboudumc al een vergelijkbaar onderzoek op kleinere schaal. Daaruit bleek toen ook al dat de kans op hart- en vaatziekten niet significant kleiner wordt na zo’n 7100 stappen per dag.

Uiteraard is het ‘optimale aantal stappen’ niet voor iedereen hetzelfde, schrijven de onderzoekers ook in hun studie. Ze constateren bijvoorbeeld dat jongeren meer stappen moeten zetten (meer dan 7800) dan zestigplussers (ruim 5300) om ruwweg dezelfde voordelen te krijgen. Maar of dat ook betekent dat voor verschillende groepen mensen een ander ‘streefaantal’ stappen zou moeten gelden, moet volgens het onderzoek nader bekeken worden.

Wie de kans op hart- en vaatziekten maximaal wil verkleinen, moet 7126 stappen zetten, stelt het onderzoek van het Radboudumc. Dat is dus veel minder dan de 10.000 stappen die vaak wordt aangehouden.

Die 10.000 komt voort uit de jaren 60, toen in Japan de eerste commerciële stappenteller op de markt kwam, de ‘tienduizendstappenmeter’. Het zetten van 10.000 stappen werd toen gezien als ideaal voor de gezondheid, maar wetenschappelijk bewijs was daar niet voor.

De Nijmeegse onderzoekers hebben nu vastgesteld dat er al meetbare gezondheidsvoordelen zijn vanaf zo’n 2500 stappen per dag. En elke 500 stappen extra zorgen voor een vermindering van de kans op vroegtijdig overlijden of hart- en vaatziekten van zo’n 8 procent, stelt Eijsvogels. Maar daar zit een grens aan: de kans op hart- en vaatziekten is al maximaal verkleind bij die 7126 stappen.

Publicatie: 31-08-2023; gewijzigd: 26-07-2025

Waarom gaat alles sneller als we ouder worden?

Mensen zeggen vaak: de tijd gaat zo snel. Maar in theorie is dat niet zo. De tijd gaat niet snel, want die heeft te maken met de omlooptijd van de zon, de maan en de aarde. Het is al een paar miljard jaar zo dat we 168 uur in de week hebben. Dat wordt niet zomaar meer of minder.

De tijd gaat niet snel, maar wij gaan snel aan de tijd voorbij. Toch is het begrip tijd iets waar veel mensen tegenaan lopen. Hoe ouder je wordt, hoe sneller het leven lijkt te gaan. De tijd vliegt voorbij en voor je het weet is er alweer een maand voorbij. 

Vroeger vond ik dat de tijd voorbij kroop. Hoe ouder je wordt, hoe sneller de tijd gaat. Kan niet, dacht ik vroeger. Inmiddels ben ik erachter dat dit wel zo is: de tijd vliegt voorbij. Soms zou je de tijd wel eens stil willen zetten of de een pauzeknop kunnen indrukken. Hoe komt het dat de tijd steeds sneller gaat naarmate je ouder wordt? Wetenschappers proberen dit al jaren uit te vogelen. Er zijn verschillende theorieën en volgens een van de studies, door Adrian Bejan, ligt het aan de verwerking van beelden.

Waar blijft de tijd

Hoe ouder mensen worden, hoe vaker ze mijmeren over de ‘goeie ouwe tijd’. De dagen zijn voorbij gevlogen en het zijn de herinneringen die blijven. Deze herinneringen zijn er waardevol en ze werden sneller verwerkt. Hoe ouder je wordt, hoe meer je lichaam verouderd. Dit heeft invloed op allerlei processen van het menselijk lichaam en een ouder zenuwstelsel zorgen ervoor dat de signalen die je binnenkrijgt een langere weg af moeten leggen. Logischerwijs zorgt dit automatisch voor een trage verwerking van beelden.

Volgens Adrian Bejan bewegen ogen van baby’s en kinderen stukken sneller dan die van volwassenen. Beelden van een jong persoon worden sneller verwerkt dan bij iemand die ouder is. Omdat baby’s en kinderen sneller verwerken, verzamelen ze meer informatie. Hierdoor leer je als kind ook sneller een vreemde taal maar kun je bijvoorbeeld ook beter navigeren.

Hoe ouder je wordt, hoe minder nieuwe beelden je opneemt. De tijd lijkt daardoor sneller te gaan. Andersom leken de dagen vroeger voorbij te kruipen omdat je simpelweg meer informatie moest verwerken. De tijd vliegt als je ouder wordt, niet omdat de tijd sneller gaat maar omdat beelden anders binnenkomen.

Interne klok

Maar volgens professor Douwe Draaisma, auteur van het boek ‘Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt’, zijn daar twee oorzaken voor.

Je lichaam kent een aantal interne klokken, die met het stijgen der jaren langzamer gaan lopen. Daardoor lijkt de rest van de wereld te versnellen. Daarnaast kun je als oudere makkelijker dingen herinneren uit de periode tussen je 15e en 25e levensjaar. Periodes met veel herinneringen lijken altijd veel langer te duren, waardoor het verleden voor het gevoel van een oudere heel lang duurde, terwijl de huidige tijd voorbij lijkt te flitsen.

Waarom trekt het zich zo weinig van onze opdrachten aan, maakt het zoek wat we hadden willen bewaren, of komt het kwispelstaartend aandragen wat we juist hadden weggegooid om het kwijt te raken?
Waarom zijn we vrijwel alles vergeten wat voor ons derde of vierde gebeurde? Hoe komt het dat geuren zulke vroege herinneringen losmaken? Waarom hebben we zo’n feilloos geheugen voor krenkingen? Waarom lijkt het leven sneller te gaan als je ouder wordt? En dit zijn nog maar de alledaagse vragen.
De antwoorden hebben hun oorsprong in de nieuwsgierigheid naar dat deel van het geheugen dat tegelijk ons verleden en onze identiteit uitmaakt.

Is er een oplossing?

Bronnen: Enfait; Douwe Draaisma; Senioren Website; Quest; Psychologie van succes.

Publicatie: 04-11-2023; gewijzigd: 26-07-2025

Veel aandoeningen waar oudere mensen last van krijgen, zijn gerelateerd aan leefstijl. Het is dus zaak om goed naar je leefstijl te kijken. Wanneer de leefstijl verbetert, verbeteren de lichaamsfuncties vaak ook. Lichamelijke activiteit is een van de belangrijkste factoren voor een gezond leven, ongeacht je leeftijd. Voor senioren is het extra belangrijk om in beweging te blijven. Regelmatig bewegen helpt niet alleen om het lichaam sterk en flexibel te houden, maar het heeft ook positieve effecten op de geestelijke gezondheid. Wandelen, fietsen, yoga of zwemmen zijn uitstekende manieren om fit te blijven zonder je gewrichten te zwaar te belasten.

Ook senioren met een beperkte mobiliteit kunnen gelukkig binnen de mate van hun mogelijkheden toch nog enigszins actief blijven. Verlies van mobiliteit hoeft niet het einde van de ‘goede tijden’ te betekenen. Er zijn veel manieren om plezier te hebben, jezelf te stimuleren en betrokken te blijven bij de wereld zonder te veel te moeten bewegen.

Hoe ouder we worden, hoe meer we zitten. Terwijl we juist baat hebben bij een actieve levensstijl. Bewegen is goed voor onze botten, spieren, bloedsomloop, hersenen en gemoedstoestand. Bewegen heeft dus allemaal positieve effecten. Maar ook voeding is belangrijk. Voedzaam en gevarieerd eten helpt om fysiek én mentaal gezond te (blijven) leven. Ook als we ouder worden.

Volg de minicursus!
Wat is veroudering eigenlijk? Hoeveel moet ik bewegen, wat kan ik het beste eten? Hoe houd ik mijn spieren sterk? De antwoorden lees je in de acht afleveringen van de gratis minicursus Vitaal en gezond ouder worden van Leyden Academy. Elke aflevering bevat een interessante mix van filmpjes, feiten en cijfers, en praktische opdrachten en concrete tips om zelf mee aan de slag te gaan. Voorkennis is hierbij niet nodig.

Kortom: blijf bewegen, blijft trainen, eet gezond, onderhoud het sociale netwerk en vooral: blijf plezier maken. Wij proberen dat al ruim 11 jaar in de praktijk te brengen.

Publicatie: 06-03-2025; gewijzigd: 29-05-2025

Wil je lekker lang en gezond blijven genieten van het leven? Dan is het belangrijk dat je goed voor je lichaam zorgt. Een combinatie van regelmatig bewegen, een uitgebalanceerd dieet én een gezonde leefstijl cruciaal.  Hoe pak je dat aan, ook als je al wat ouder bent? Lees dan de tips voor 60-plussers én 80-plussers.

Lees verder…