Auteur: John de Jager

Het consortium BeterOud bestaat uit partijen die samenwerken en daar afspraken over maken. Binnen BeterOud zetten ouderen, professionals en organisaties zich samen in om ouderen hun leven zo zelfstandig en waardevol mogelijk te laten leiden. Ook als zij afhankelijk worden van zorg of ondersteuning. Positieve gezondheid: het gaat niet meer om de aan- of afwezigheid van ziekte. Maar om het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en daarbij zoveel mogelijk eigen regie te voeren.

Dit doet BeterOud op de volgende 3 manieren: 
1. We zetten actuele vraagstukken op de agenda.
2. We verbinden ouderen, mantelzorgers, vrijwilligers en professionals uit verschillende werkvelden. 
3. We inspireren met goede en vernieuwende voorbeelden. 

Uitgangspunten van BeterOud

• Ouderenparticipatie: ouderen zijn betrokken. Niets over hen, zonder hen. 
• Samenhang: afstemming tussen informele en formele zorg, tussen disciplines en werkvelden, tussen thuis en de instelling.
• Diversiteit: aandacht voor bijvoorbeeld laaggeletterden, oudere migranten en ouderen met een lage Sociaal Economische Status (SES). 
• Aanvullend op wat er al is: aansluiten bij en verwijzen naar mooie initiatieven.

Kenmerkend voor onze aanpak

• Multidisciplinaire aanpak van vraagstukken rond ouderen. Betrokkenheid van ouderen: ‘niets over ons, zonder ons’.
• Lerende aanpak op landelijk niveau: BeterOud maakt regionaal en landelijk leren mogelijk en werkt samen met beleid, praktijk, ouderen en onderzoek.
• Goed onderbouwde kennis: we gebruiken bestaande kennis over wat werkt. En waar weinig kennis beschikbaar is verzamelen we praktijkkennis over wat werkt.
• Niet verbonden aan één beleids- of onderzoeksprogramma rond ouderen, maar een overstijgend en duurzaam netwerk.  

Lees meer: www.beteroud.nl

Als ik ouder word, leven van alledag 

Ouderen en professionals van het Netwerk 100 hebben het boekje ‘Als ik ouder word’ ontwikkeld. De meeste ouderen verliezen in de loop der jaren de grip op hun leven. Hoe kunnen zij er zelf voor zorgen dat ze zo lang mogelijk de regie houden? Het boekje helpt ouderen om na te denken over het ouder worden. ‘Wat komt er op mij af bij het ouder worden? Wat vind ik belangrijk? Wat wil ik aanpakken?’

Lees meer: www.beteroud.nl/thema-s. Daar kan je ook het boekje downloaden.

Het menselijk brein verandert continu. Verbindingen verdwijnen, er komen nieuwe bij. Ons hele leven lang. Dat heet ‘plasticiteit’. Het onderzoek naar plasticiteit begon al in de jaren tachtig. De afgelopen jaren is er steeds meer aandacht gekomen voor hoe we onze hersenen kunnen beïnvloeden. Met een gezonde leefstijl bijvoorbeeld, een belangrijk thema binnen de Hersenstichting. Daarover een aantal vragen aan prof. dr. Erik Scherder, van de faculteit Gedrags- en bewegingswetenschappen aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Hoe kan het dat het menselijk brein een leven lang verandert?
‘De eerste dertig levensjaren heeft het brein nodig om de ontwikkeling te voltooien. Om alle hersengebieden te ontwikkelen en verbindingen te leggen. Na je dertigste levensjaar is er sprake van een terugloop van het aantal en de kwaliteit van verbindingen. Er treedt een zekere kwetsbaarheid op. Je moet dus je hele leven lang zorgen voor je hersenen; in de ontwikkelfase tot je dertigste, maar dus zeker ook daarna. Doe uitdagende dingen die nieuw zijn en moeite kosten. Die drie pijlers – uitdagend, nieuw, met moeite – houden je brein gezond.’

Wat is ‘plasticiteit’?
‘De mate waarin je je hersenen kunt trainen. Door training kunnen je hersenen – tot op hoge leeftijd – nieuwe verbindingen maken, die weer zorgen voor flexibele hersenen. Ook kun je door plasticiteit functies terugwinnen die verloren zijn gegaan. Die invloed is echter beperkt. Ernstige hersenschade is vaak onherstelbaar, maar een deel van de schade is door hersentraining mogelijk wel te herstellen. Als iemand echter stopt met trainen, kunnen verbindingen weer verloren gaan. Dat zie je vaak wanneer mensen thuis komen nadat ze een poosje in een revalidatiecentrum hebben verbleven. Tijdens hun verblijf hebben ze dan hard gewerkt, maar zodra ze thuiskomen schiet de training erbij in.’

Hoe is plasticiteit ontdekt?
‘Het onderzoek naar plasticiteit begon al in de jaren tachtig. In eerste instantie door met ratten en muizen te experimenteren. De hersenen van een muis die alleen in een kooi zit ontwikkelen zich slechter dan die van een muis die met soortgenoten kan spelen. Spelen zorgt voortdurend voor nieuwe stimulansen. Dat geldt bij mensen net zo. Kinderen die met muziek bezig zijn hebben bijvoorbeeld een sterker ontwikkelde hersenbalk dan leeftijdsgenootjes die geen instrument spelen. Maar er zijn ook aanwijzingen dat leefstijlfactoren invloed hebben op het brein, zoals slaap, beweging of sociale contacten.’

Alles draait om gezonde hersenen

We hebben onze hersenen nodig bij alles wat we doen. Daarom kan je ze maar beter zo gezond mogelijk houden. Want hoe gezonder je hersenen, hoe kleiner de kans dat een hersenaandoening je leven op zijn kop zet. Gelukkig kan je zelf een hoop doen. Voldoende beweging, goede slaap en veel mentale uitdaging zorgen dat je hersenen fit blijven. Klachten als gevolg van veroudering of een hersenaandoening kan je daarmee uitstellen.

Bewegen en de hersenen
Bewegen is goed voor je hersenen. Het verbetert je geheugen, zorgt ervoor dat je beter slaapt en vermindert stress. Beweging verkleint het risico op hersenaandoeningen zoals dementie, beroerte, depressie en mogelijk ook parkinson. Dit komt door 3 dingen:

• Wanneer je voldoende beweegt, raken je hersenen goed doorbloed en krijgen ze de voeding en zuurstof die ze nodig hebben.
• Beweging zorgt voor de aanmaak van nieuwe hersencellen en voor sterkere verbindingen tussen de hersencellen.
• Door beweging verbetert de werking van signaalstoffen in je hersenen en neemt de hoeveelheid signaalstoffen toe. Hierdoor verbetert de communicatie tussen hersencellen.

Publicatie: 02-09-2019; gewijzigd: 08-01-2024
Bron: Hersenstichting.nl

Op de website van Gezondheidsnet is een aardig artikel geplaatst over zoetstoffen en andere suikervervangers. Zoet, we houden ervan. Maar teveel suiker heeft nadelige gevolgen voor je gebit en met een beetje pech ook voor je gewicht. Hoe vervang je suiker? 
Zij zetten 23 suikervervangers op een rijtje.

Nederlanders eten volgens cijfers van het Diabetesfonds dagelijks gemiddeld 110 gram aan suiker. Dat lijkt niet veel, maar komt neer op 28 suikerklontjes per dag (en meer dan 10.000 suikerklontjes per jaar). Maar liefst 17 suikerklontjes hiervan komen uit de zogenaamde vrije suikers. Dit zijn suikers die een kok of fabrikant toevoegt aan voedsel of drank, samen met suikers die van nature voorkomen in honing, siropen, vruchtensappen en –concentraten.

Het zijn vooral de toegevoegde suikers in frisdrank, koek, snoep en bijvoorbeeld sauzen die ervoor zorgen dat we veel meer suiker binnen krijgen dan goed voor ons is. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert om de dagelijkse hoeveelheid van deze vrije suikers drastisch te verlagen.Suiker helemaal in de ban doen, is niet verstandig, want het lichaam heeft het wel nodig. De van nature aanwezige suikers in groente, zuivel en fruit moeten daarom niet vermeden worden. 

Lees verder…..

Publicatiedatum: 06-02-2020; Geactualiseerd: 21-12-2023

Voldoende lichaamsbeweging is belangrijk om fit en vitaal te blijven, vooral voor 65-plussers. Door regelmatig te bewegen, verkleint de kans op verschillende chronische aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, diabetes en depressieve klachten. Ook toont wetenschappelijk onderzoek aan dat ouderen die regelmatig bewegen, minder kans hebben op botbreuken dan mensen die niet of weinig bewegen. In dit artikel lees je meer over het belang van bot- en spierversterkende activiteiten en balans voor 65-plussers en hoe je deze oefeningen doet. 

De beweegrichtlijnen geven aan hoeveel beweging minimaal nodig is voor een positief effect op de gezondheid. Deze richtlijnen zijn opgesteld op basis van wetenschappelijk onderzoek. Ook is gekeken naar verschillende vormen van bewegen, namelijk matig intensieve inspanning, bot- en spierversterkende activiteiten en balansoefeningen. Deze vormen van bewegen hebben verschillende effecten op de gezondheid en zijn daarom apart opgenomen in de beweegrichtlijnen. 

Meer informatie?

Bronnen: www.allesoversport.nl; www.beteroud.nl; www.sportenbewegenincijfers.nl; thuisarts.nl; ouderensteun.nl

Publicatiedatum: 22-03-2023; Geactualiseerd: 21-12-2023

Het gebeurt ’s avonds, wanneer je rustig op de bank zit, of ’s nachts in bed: je benen moeten bewegen of je wilt of niet en je voelt een rottig of kriebelig gevoel. Rusteloze benen, of het Restless Legs Syndroom (RLS) is een ziekte die veel mensen in Nederland regelmatig uit de slaap houdt en het leven verstoort.

Er zijn vier belangrijke aspecten van het Restless Legs Syndroom. Meest belangrijk is de drang om te bewegen. Mensen moeten echt opstaan en rondlopen, ze kunnen niet stil blijven zitten. Tweede belangrijke aspect is het gevoel in de benen. Het is vaak lastig te omschrijven, sommige mensen vinden dat het lijkt dat er mieren door hun benen marcheren, andere mensen vinden het tintelen of kriebelen. Derde factor die belangrijk is om te weten voor de arts is dat de klachten verdwijnen als men gaat bewegen. De vierde factor is: maakt de patiënt in zijn slaap onwillekeurige bewegingen met de benen? Dit verschijnsel wordt Periodic Limb Movement During Sleep (PLMDS) genoemd. PLMDS komt voor bij maar liefst 80-90 procent van de mensen met rusteloze benen. Het kan via een slaaponderzoek worden aangetoond. Als al deze aspecten kunnen worden ‘afgevinkt’, dan is het al bijna zeker dat er sprake is van RLS.

Op de website van PlusOnline is dit artikel te lezen, maar ook over andere beenklachten.

Een evenwichtstoornis is een symptoom dat het gevolg kan zijn van verschillende aandoeningen. Vooral ouderen hebben vaak last van duizeligheid. Wanneer je evenwichtsorgaan niet goed werkt, zet dat je leven op z’n kop. Letterlijk. Soms is de draaiduizeligheid zo erg dat je bijna niet meer zelf overeind kunt komen.

De symptomen van een evenwichtsstoornis kunnen heftig zijn: duizeligheid, misselijkheid, niet goed kunnen lopen. Bij de ergste aanvallen gaan patiënten soms kruipend naar de wc, anderen ‘zwalken’ als ze lopen. Wazig zicht is ook zo’n symptoom, net als bang zijn om te vallen. Werken, boodschappen doen, gezellig bij vrienden langs, alles wordt lastig en vermoeiend.

Heel wat ouderen zijn bang om te vallen en dat lijkt terecht, want ongeveer 30% van de mensen van 65 jaar en ouder valt eens per jaar en 15% twee keer per jaar of vaker. Het aantal 65-plussers dat na een val op de spoedeisende eerste hulp belandt, is in 10 jaar met 40% gestegen zo blijkt uit cijfers van VeiligheidNL.

Op de website www.thuisarts.nl is daarover een artikel te vinden. Of neem een kijkje op de website veiligheid.nl. Ook op de website gezondheidsnet.nl is een artikel daarover te lezen.

Artikel geplaatst: 28-02-2020; gewijzigd 16-11-2023

We vinden vooral een betekenisvol leven belangrijk, we willen mee kunnen doen en ons energiek voelen. Dat blijkt uit onderzoek van arts, onderzoeker en grondlegger van Positieve Gezondheid, Machteld Huber.

Het gaat niet alleen om lichamelijke gezondheid, maar over wat ons veerkracht geeft. En dat is per persoon verschillend. Daarom focust Positieve Gezondheid niet op ziekte, maar op wat voor ons belangrijk is.

Je bent meer dan een aandoening of een ziekte. Wat heb jij nodig om je beter te voelen? Kun je je bijvoorbeeld voldoende redden? Of je nu inziet dat je toch meer moet gaan bewegen, behoefte hebt aan contact of aan meer rust, het gaat erom dat jij je gezond en energiek voelt, op de manier die bij jou past.

Meer info?