Contant geld moet blijven

Het contante betalingssysteem staat onder druk. Ruim 87 procent van de Nederlanders geeft aan dat contant geld overal in Nederland geaccepteerd moet worden.

Ondanks de toenemende mate van contactloos betalen en de afnemende hoeveelheid pinautomaten, blijft de gemiddelde Nederlander veel waarde hechten aan contant geld. De oudere respondenten hechten het meest aan een eventuele acceptatieplicht van contant geld, ook de jongste leeftijdsgroep schaart zich hier met een meerderheid achter.

Nederlanders kopen steeds meer online, en daar komt geen contant geld aan te pas. Koop je wel iets in de winkel, dan is even afrekenen met je pinpas een stuk sneller en handiger dan betalen met biljetten en muntjes. Veel winkeliers willen het liefst alleen digitale betalingen accepteren. Dit maakt het minder aantrekkelijk voor overvallers van winkels. Toch is het verdwijnen van cashgeld en het sluiten van steeds meer bankkantoren problematisch is ook de mening van De Nederlandsche Bank (DNB), en met name problematisch voor kwetsbare groepen zoals ouderen.

Hoe denken Nederlanders over een samenleving zonder contante betalingen? De jongere generatie denkt anders dan de oudere. Het is eigenlijk heel makkelijk, want je kunt alles online doen. Je hoeft geen geld meer in je portemonnee te hebben en je kunt alles gewoon via internet regelen. Je hoeft niet eens meer naar de bank om geld op te nemen. Ruim de helft van Nederland denkt dat contant geld voor het jaar 2030 helemaal uit de samenleving verdwenen is. Mensen boven de 60 jaar zijn wat terughoudender en slechts 1 op de 5 denkt dat contant geld zal verdwijnen. 

Minder bankfilialen en geldautomaten

In Nederland zijn heel veel kantoren van banken en hun geldautomaten verdwenen, waardoor mensen geen toegang meer hebben tot hun eigen geld. De automaten zijn door de banken zelf verwijderd. Dit is voornamelijk gedaan uit veiligheidsoverweging met het oog op plofkraken en als kostenbesparing omdat de automaten simpelweg minder werden gebruikt de afgelopen jaren.

DNB vindt de inwisselbaarheid van privaat geld (giraal, door banken gecreëerd en uitgegeven) en publiek geld (contant, door centrale bank uitgegeven) belangrijk voor het vertrouwen in het monetaire systeem. Zonder contant geld kan een burger zijn tegoed bij een bank niet meer opvragen. Contant geld is ook de enige manier voor mensen om, onafhankelijk van een bank, geld bij zich te dragen. Contant geld is wettig betaalmiddel en je kunt ermee betalen zonder betrokkenheid van derden.

Contant geld blijft een belangrijk betaalmiddel

Het gebruik van contant geld aan de kassa is recent gedaald naar 21% van alle transacties. Toch blijft het door de specifieke eigenschappen voor veel mensen een nuttig betaalmiddel en soms zelfs de enige manier om zelfstandig te kunnen betalen. Je kunt er bovendien niet meer van uitgeven dan je bij je hebt wat helpt bij budgetteren en schulden voorkomen. Het dalende gebruik van contant geld aan de kassa mag daarom niet leiden tot verslechtering van de acceptatie ervan door winkels en overheidsorganisaties. Dat contant geld minder wordt gebruikt om mee te betalen was tot voor kort vooral een keuze van de burger, maar die wordt tegenwoordig steeds vaker ontmoedigd om met contant geld te betalen.

Contant geld helpt in noodsituaties

Bovendien moet er in geval van een langdurige pinstoring of cyberaanval ook betaald kunnen worden, zeker voor de eerste levensbehoeften. DNB laat in haar analyse zien dat contant geld ook als terugvaloptie geschikt is en dat banken daarom voldoende geldautomaten moeten blijven aanbieden. Dit is in het belang van de weerbaarheid van het gehele betalingsverkeer.

Afspraken over contant geld

Er moeten genoeg winkels zijn waar u met contant geld kunt betalen. Maar winkeliers mogen contant geld weigeren. Het kabinet moedigt winkels en bijvoorbeeld gemeenten aan om contant geld te blijven accepteren. Hiervoor zijn gesprekken met onder andere gemeentes, banken, winkeliers en organisaties die opkomen voor kwetsbare groepen.
In 2022 spraken zij af ervoor te zorgen dat contant geld ook in de toekomst voor iedereen bruikbaar blijft.

Bronnen: rijksoverheid.nl; dnb.nl

Publicatie: 18-10-2023; gewijzigd: 10-01-2026

Raadsels, puzzels of hersenkrakers

Je kunt zelf veel doen om je hersenen in conditie te houden. Gezonde voeding, voldoende slaap en regelmatig bewegen kunnen helpen om je hersenen zo gezond mogelijk te houden en het risico op hersenaandoeningen te verkleinen. Maar er is meer voor nodig.

Iedereen heeft als kind gepuzzeld. Alle stukjes bij elkaar zoeken om een mooie puzzel compleet te maken. Beginnen met de hoekjes en dan langzaam naar binnen puzzelen. Je kunt puzzels gebruiken als simpel tijdverdrijf, maar puzzels kunnen ook een ontspannende werking hebben. Even weg van alle stress in deze tijd en gewoon lekker ontspannen puzzelen. En je wordt er nog slimmer van ook. Onderzoek toont aan dat mensen die regelmatig hun hersenen trainen met puzzels en raadsels significant slimmer zijn dan mensen die dat niet doen. Vooral belangrijk op oudere leeftijd. Maar het belangrijkste is dat je plezier hebt in het puzzelen.

Hersenen in conditie door uitdaging

Het is belangrijk om je brein te blijven uitdagen, blijf het met oefeningen fit houden. Dat geldt voor alle leeftijden en elke leefstijl. Alleen, samen of in een groep.

Onderstaand een aantal websites die je daarbij helpen of uitdagen.

• Raadsels en puzzels
Raadsels nu
Brain Gymmer
Groepsspellen
Neurocampus
Hersencoach
Raadselspel
Raadsels info
Elkspel

Publicatie: 20-02-2021; gewijzigd: 31-01-2024; 09-01-2026

Valtrainingen in Apeldoorn

Ik sta sterk!

Gemeente Apeldoorn en zorg- en welzijnsorganisaties willen het risico op vallen verkleinen. Daarom zetten we in op bewustwording en preventie, zodat inwoners zo lang mogelijk sterk staan en hun zelfstandigheid kunnen behouden. 

Beweegmakelaar
Het is voor iedereen belangrijk om in beweging te blijven. Ook nadat u heeft meegedaan aan de trainingen die gemeente Apeldoorn aanbiedt. Bij een laag en matig valrisico adviseren we om spieren sterk te houden en de balans te blijven trainen. Dat kan al door fietsen, wandelen en meedoen met het televisieprogramma Nederland in beweging. Ook is het mogelijk om in Apeldoorn in groepsverband te sporten of bewegen. Stel uw vraag aan de beweegmakelaar van Accres, die kan u helpen om te vinden wat bij u past. Soms worden er speciale testmomenten georganiseerd waar u aan kunt deelnemen.

Gemeente Apeldoorn zet de landelijke campagne ‘Ik sta sterk’ in. Deze is gericht op bewustwording, testen van het valrisico en het zo lang mogelijk sterk te blijven staan. Aandacht voor valpreventie is hard nodig, want jaarlijks vallen er ongeveer 1 miljoen 65-plusser in Nederland. Gemiddeld sterven er per dag 16 ouderen door een val. Ook zijn er ouderen die door een val minder zelfstandig kunnen leven dan daarvoor.

Lees ook de eerdere berichten op onze website over valpreventie.

Publicatie: 12-10-2024; gewijzigd: 09-01-2026

Adviezen participatie ouderen

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) vroeg de Raad van Ouderen (RvO) eind 2023 om advies over hoe de samenleving – in algemene zin – kan worden opgeroepen en geactiveerd om te zorgen voor en/of om te zien naar elkaar. Met als specifieke vraag hoe de groep vitale ouderen kan worden geactiveerd. Het verzoek van VWS was om vooral te kijken naar de ouderen die wel bereid en in staat zijn om een bijdrage te leveren, maar dit uit zichzelf niet doen.
De RvO is sinds 2018 het onafhankelijk adviesorgaan van de minister van VWS als het gaat om thema’s vanuit ouderenperspectief en geeft gevraagd en ongevraagd advies. De laatste adviesvraag van VWS leidt tot twee publicaties van de RvO.

In het eerste advies Sociale participatie: smeerolie voor de samenleving – Met de kennis en ervaring van ouderen gaat de RvO in op de vraag hoe de bijdrage van ouderen nog verder versterkt kan worden. De RvO organiseerde voor dit advies gesprekstafels met de regionale ouderennetwerken en de landelijke seniorenorganisaties. Uit de vele gesprekken blijkt dat ouderen op veel verschillende manieren al actief zijn.  Om de bijdrage van ouderen verder te versterken, is het belangrijk dat de overheid de juiste randvoorwaarden schept. Een belangrijke aanbeveling van de RvO is om alle kennis die al aanwezig is te gebruiken en nu, met elkaar, aan de slag te gaan. Ook adviseert de raad om een strategie te ontwikkelen voor de lange termijn en als overheid betrokken en betrouwbaar te zijn.

Ouderen kijken anders naar de zorg dan mensen die beleid maken, onderzoekers en professionals in de zorg. Zij maken de zorg van binnenuit mee. Dat maakt de inbreng van ouderen heel erg waardevol. Er is geen eenvoudige manier om deelname van ouderen vorm te geven en te laten slagen. Het kost tijd, inzet en echt de wil om goed samen te werken.

Meer info?

Publicatie: 17-10-2024; gewijzigd: 09-01-2025

Vriendelijkheid vertraagt het ouder worden

Diverse studies tonen aan dat vriendelijkheid het geluksniveau verhoogt, maar nieuw onderzoek bewijst dat het ook gezonder ouder worden bevordert.
Een beetje vriendelijkheid toevoegen aan je dag vergroot je zelfvertrouwen, ondersteunt je immuunsysteem, verbetert de gezondheid van je hart en bevordert het gezond ouder worden.
Dus waarom zou je niet een beetje vriendelijkheid toevoegen aan je dag. Vriendelijkheid inspireert de mensen om je heen. Bedenk hoe we met vriendelijkheid kleine veranderingen teweeg kunnen brengen, en tegelijkertijd leren hoe gelukkig we ervan worden, Het is absoluut een win-win situatie!

Wat betekent vriendelijkheid?

Vriendelijkheid is dat je je vriendelijk opstelt naar andere mensen. Het hoeft niet duur te zijn, of veel tijd te kosten. Het geeft gewoon een beetje liefde, dankbaarheid, en medeleven aan de mensen om je heen.
En wist je dat je door vriendelijk te zijn, ook vriendelijkheid terug krijgt? Alleen al het zien van een vriendelijk gebaar kan het geluksniveau verhogen en de kijker stimuleren ook vriendelijk te zijn. Dit is precies waarom de ‘goed voorbeeld doet goed volgen’ methode zo goed werkt.

Vriendschappen spelen een cruciale rol in ons leven, ongeacht de leeftijd. Op latere leeftijd kunnen deze relaties echter een nog diepgaandere impact hebben op zowel het mentale als fysieke welzijn. In dit artikel wordt het belang van vriendschappen voor ouderen, ondersteund door onderzoek en bronnen, verkend.

Publicatie: 22-02-2020; gewijzigd: 07-02-2025; 09-01-2026

Zet ook de knop om

We moeten nú minder afhankelijk worden van gas uit Rusland. Overheden, bedrijven en huishoudens kunnen meehelpen door minder energie te gebruiken. Veel Nederlanders zijn al goed bezig en besparen energie. Om ons op de komende winter voor te bereiden, zijn extra stappen nodig. In deze campagne geven we aan wat huishoudens kunnen doen.

Van het gas dat een huishouden verbruikt, gaat ongeveer driekwart naar het verwarmen van het huis en iets meer dan 20 procent naar warm water voor douche en keuken. Met het veranderen van gedrag is veel winst te behalen. Een huishouden dat in een rijtjeshuis woont en nog nergens op let, kan gemiddeld 1340 euro besparen. De meeste huishoudens passen wel enkele tips toe, maar niet allemaal en niet altijd. Per tip is de besparing en uitleg gegeven. Huishoudens krijgen zo een indruk van wat ze nog kunnen besparen.

Onze energierekening stijgt, we moeten nu minder afhankelijk worden van gas uit Rusland en we willen klimaatverandering tegengaan. Daarom gaan we nú meer en sneller energie besparen. Kijk wat jij thuis kunt doen. Nu meteen en om je voor te bereiden op de komende winter met goede isolatie. Zet ook de knop om. Zo gebruiken we in een handomdraai veel minder energie.

De prijs van energie is hoog. Met een paar simpele tips kun je ook deze zomer flink besparen. Ook thuis kan je de knop omzetten. Kom dus nu in actie! Hoeveel ga jij besparen?

Andere bronnen: Rijksoverheid / MilieuCentraal.

Publicatie: 18-09-2023; gewijzigd: 08-01-2026

Wandelen maakt gelukkig

De meesten van ons kennen de gezondheidsvoordelen van wandelen op ons lichaam. Wandelen verhoogt bijvoorbeeld onze hartslag en overspoelt ons lichaam met feel-good hormonen. Maar tot voor kort hadden wetenschappers geen rekening gehouden met het effect ervan op de bloedstroom naar de hersenen, of hoe die stroom onze gemoedstoestand zou kunnen beïnvloeden.
Tegelijkertijd ervaren veel mensen die gaan wandelen dat het een grote boost geeft in hun humeur. Dus hun vraag was: ‘Is het waar dat wandelen je gelukkig maakt?’.
Na veel onderzoek geloven wetenschappers nu dat deze boosts van bloed – en dus zuurstof – naar de hersenen kunnen helpen ons hoofd leeg te maken en kunnen leiden tot een algemeen gevoel van welzijn.

Zelfs 20 minuten wandelen is genoeg om je humeur een boost te geven. De combinatie van een boost van feel-good hormonen en verbinding met de natuur die zo essentieel is voor ons mensen is gewoon de perfecte om je gelukkig te laten voelen! Aarzel dus niet, want zelfs een wandeling van 20 minuten op een plek waar je je in contact voelt met de natuur is genoeg om stress te verminderen en je vreugde te brengen!
Houd in gedachten wat 20 minuten al kan betekenen voor je gezondheid en geluk, stel je voor wat er gebeurt als je op wandelvakantie gaat. Er zijn geen wetenschappelijke studies die we kennen, maar het lijkt me vrij duidelijk dat urenlang elke dag wandelen in een prachtige omgeving heel goed voor je moet zijn.
Hieronder een aantal tips om gemotiveerd te blijven wandelen.

tip 1: wees actief

Een actieve wandeling werkt het beste, maar niet noodzakelijk. Let goed op je houding en zorg ervoor dat je minstens een half uurtje onderweg bent. Je hoeft geen marathon af te leggen. Wandel voor je welzijn en plezier. Begin rustig en bouw het op naar een vlotter tempo. Wandel drie tot vier keer per week minimaal een halfuur. Alles telt mee.

tip 2: Hier en nu

Focussen op het hier en nu is belangrijk. Het neemt de zorgen voor morgen even weg. Leg de focus op je lichaam tijdens je wandeling. Let op je houding: loop relaxt, ontspan je gezicht en wandel in een ontspannen houding. Voel de wind, de zon of zelfs de regen op je gezicht. Luister naar de geluiden die onder je wandelschoenen vandaag komen en voel hoe je kleren langs je lichaam strijken. Voel de wind op je lichaam.

tip 3: kijk om je Heen

Lopen is een perfecte manier om te relaxen. Als je aan je wandeling begint met stress, zit er waarschijnlijk te veel in je hoofd en heb je geen oog voor je omgeving. Probeer tijdens je wandeling om je heen te kijken en neem de omgeving in je op. Zo wordt je hoofd vanzelf rustiger en zul je zien dat de natuur veel moois te bieden heeft. Probeer de geuren onderweg te herkennen.

tip 4: aDemHaling

Ademhaling is belangrijk. Een bewuste en diepe ademhaling vermindert stress en geeft je een ontspannen gevoel. Probeer om diep en rustig in te ademen via je neus en uit te ademen via je mond. Let op je ademhaling gedurende het wandelen. Adem diep in door je neus en adem vanuit je buik. Onderschat een goede ademhaling niet tijdens het wandelen. Neem eens een kijkje op de website van AdemLab.

tip 5: relax!

De ultieme tip: ontspan! Wandelen is geen wedstrijd. Je doet het voor je eigen lichaam en welzijn. Maak het leuk! Varieer in de routes die je wandelt, doe eens mee aan een wandeltocht of ga er samen op uit. Stel voor jezelf motiverende doelen om je tempo en motivatie vast te houden. Zoek gelijkgestemde wandelmaatjes.

tip 6: ga wandelen in een groep

Om ook sociaal actief te blijven is wandelen in een groep heel motiverend. Je leert andere mensen kennen. Altijd iets om over te praten. Als je samen wandelt, vliegt de rijd voorbij. Probeer wel altijd in je eigen tempo te wandelen. Als je samen aan het praten bent, gaat je hartslag omhoog en het ritme van je ademhaling. Let tussendoor op je ademhaling door even niet te praten.

Gezondheid als extraatje

Gezondheid is volgens de definitie van de World Health Organisation: ‘Een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken’. Deze definitie is tamelijk passief, alsof de persoon in kwestie nauwelijks invloed op zijn of haar gezondheid heeft. Een betere omschrijving is de definitie van Huber: ‘Het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’.

Volgens de Beweegrichtlijnen moeten volwassenen per week minimaal twee en een half uur matig intensief bewegen om gezond te blijven. Je beweegt matig intensief als je wandelt, fietst, rustig zwemt. Ook de wat zwaardere huishoudelijke klussen, zoals ramen wassen of werken in de tuin vallen hieronder. Wie te weinig beweegt, loopt een grotere kans om chronische ziekten te krijgen. Ouderen hebben hierdoor ook een grotere kans op botbreuken.

Wandelen heeft nog een waslijst aan andere fysieke voordelen, zoals een lager risico op hart- en vaatziekten, diabetes en osteoporose, een betere bloedcirculatie, immuniteit en cholesterol, minder stress én een betere nachtrust. Allemaal bewezen in verschillende onderzoeken.

Gepubliceerd 20-07-2020; gewijzigd 19-02-2023; 08-01-2026

Minder zout en toch lekker gezond

Zonder dat je het merkt, krijg je meer zout binnen dan goed is voor je nieren. Doordat alledaagse producten meer zout bevatten dan je denkt. Vaak heb je dan ook niet door of je in de supermarkt een goede of zoute keuze maakt. Ongeveer 85% van de Nederlanders krijgt te veel zout binnen, vaak zonder het zich te realiseren. Alledaagse producten uit de supermarkt bevatten veel meer zout dan je vaak denkt. Teveel zout kan de nieren beschadigen. Vleeswaren, kant-en-klare vleesvervangers, kaas, sauzen, smaakmakers en bewerkt vlees dragen in grote mate bij aan de te hoge gemiddelde zoutinname. Gelukkig zijn er genoeg gezonde én eenvoudige alternatieven! 

Wil je je bewust worden van je eigen zoutinname en leren hoe je met minder zout toch lekker kunt eten? Bezoek dan eens de website van de Nierstichting.
Veel mensen willen wel minderen met zout. Uit recent onderzoek blijkt dat het om ruim 1 op de 3 mensen gaat, met als belangrijkste reden de gezondheid. Bijna de helft van de mensen twijfelt nog of ze zout willen minderen. Bijvoorbeeld omdat ze niet zo goed weten hoe ze lekker kunnen koken met minder zout.

Gewoon je leven kunnen leven, in liefde met de mensen om je heen. Maar als je nieren niet meer werken, stort je leven in. Je leeft in onzekerheid over de toekomst. Het is steeds moeilijker om iets voor anderen te betekenen. Je raakt de rollen kwijt, die zo belangrijk voor je zijn. Je nieren zijn van levensbelang. 

Publicatie: 22-08-2021; gewijzigd: 07-01-2026