Voorjaar en de eikenprocessierups

De eikenprocessierups (Thaumethopea processionea) is de rups van een nachtvlinder. In de maanden mei, juni en juli zijn op veel eikenbomen in vrijwel heel Nederland behaarde rupsen te vinden. De rupsen gaan ’s nachts groepsgewijs – in processie – op zoek naar voedsel (eikenbladeren); vandaar de naam eikenprocessierups. Na contact met de microscopisch kleine, pijlvormige brandharen van deze rups kunnen klachten ontstaan zoals jeuk, huiduitslag, irritatie aan de ogen of aan de luchtwegen.

De eikenprocessierups is één van de diersoorten die geprofiteerd hebben van de geleidelijke verandering van ons klimaat. De rups is zijn opmars begonnen in het zuiden van Nederland, maar is inmiddels in alle provincies aanwezig. Sinds 1990 heeft Nederland te maken met rupsen van de eikenprocessievlinder. Eikenbomen met eikenprocessierupsen zijn te herkennen aan de specifieke nesten: dichte spinsels van vervellingshuidjes, uitwerpselen en brandharen. De plaag van de eikenprocessierups begon in Nederland met de ontdekking van enkele nesten in een wegbeplanting in het zuiden van Noord-Brabant. Sindsdien heeft de rups zich steeds verder naar het noorden toe uitgebreid.

De eikenprocessierups kan in hogere dichtheden een bedreiging vormen voor de menselijke gezondheid. De risico’s worden vooral veroorzaakt door de vrijkomende brandharen (half mei-juli) en bij de verdere verspreiding van deze brandharen door verwaaiing uit spinselnesten en van lege nesten (juli-september).

Particulieren wordt afgeraden met de rupsen zelf te bestrijden, vanwege de kans op verspreiding van brandhaartjes. Nesten kunnen eventueel met haarlak worden bespoten om de beestjes vast te plakken. De mogelijkheden voor het gebruik van bestrijdingsmiddelen zijn beperkt, omdat die schadelijk kunnen zijn voor andere insecten en vogels.

Eikenprocessierups (Luc Hoogenstein, commons.wikimedia.org)

Het ondersteunt hiermee professionals van regionale GGD Gemeentelijke Gezondheidsdienst Gemeentelijke Gezondheidsdiensten bij hun werk over de eikenprocessierups.

Wat moet je doen als je ermee in aanraking komt?
Het RIVM verzamelt kennis en informatie over de gezondheidseffecten van de eikenprocessierups en stelt die beschikbaar. Op de website van Gezondheidsnet wordt in 13 vragen hierop antwoord gegeven door het Wageningen University en het Kenniscentrum Eikenprocessierups.
Lees verder……